{"id":1043,"date":"2026-06-15T19:33:21","date_gmt":"2026-06-15T17:33:21","guid":{"rendered":"http:\/\/wordpress.p658519.webspaceconfig.de\/2026\/06\/04\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/"},"modified":"2026-07-01T13:08:04","modified_gmt":"2026-07-01T11:08:04","slug":"falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/","title":{"rendered":"Falkowski o \u201eNaszych Niemcach\u201d: „Po prostu opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107”"},"content":{"rendered":"

Jeszcze sto lat temu Niemcy mieszkali pod \u0141odzi\u0105, nad Wis\u0142\u0105 i na Mazowszu, a okre\u015blenie \u201enasi Niemcy\u201d nikogo nie dziwi\u0142o. Historia Niemc\u00f3w na ziemiach polskich urwa\u0142a si\u0119 wraz z wybuchem II wojny \u015bwiatowej. Tymczasem w granicach II Rzeczypospolitej mieszka\u0142o milion obywateli polskich narodowo\u015bci niemieckiej. Ich losom po\u015bwi\u0119cona jest ksi\u0105\u017cka \u201eNasi Niemcy\u201d Macieja Falkowskego.<\/em><\/p>\n

W \u201eNaszych Niemcach\u201d szuka Pan \u015blad\u00f3w osadnik\u00f3w niemieckich na ziemiach polskich. Cz\u0119\u015b\u0107 Pana rodziny wywodzi si\u0119 w\u0142a\u015bnie od nich \u2013 czy dlatego zaj\u0105\u0142 si\u0119 Pan tym tematem?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Rzeczywi\u015bcie, temat zainteresowa\u0142 mnie z tego powodu. Moja rodzina traktowa\u0142a to troch\u0119 jak tajemnic\u0119, co tym bardziej sk\u0142oni\u0142o mnie do poszukiwa\u0144. Ale nie by\u0142a to g\u0142\u00f3wna przyczyna. Mam zaci\u0119cie etnologiczne i zawsze lubi\u0142em je\u017adzi\u0107 po Polsce, po ma\u0142o oczywistych miejscach, i odkrywa\u0107 r\u00f3\u017cne ciekawe historie. Mieszkam na sta\u0142e w Warszawie, i je\u017cd\u017c\u0105c po Mazowszu, po okolicach Warszawy, bardzo cz\u0119sto trafia\u0142em na stare cmentarze ewangelickie. Te miejsca mnie zafascynowa\u0142y. Zastanawia\u0142o mnie, sk\u0105d si\u0119 tutaj wzi\u0119\u0142y. Wiedza o osadnikach niemieckich w Polsce centralnej nie jest powszechna. Dla mnie te\u017c to by\u0142o zaskoczeniem, zacz\u0105\u0142em wi\u0119c dr\u0105\u017cy\u0107 temat. W kt\u00f3rym\u015b momencie pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 opisania tego wszystkiego.<\/p>\n

Dlaczego w minionych stuleciach niemieccy osadnicy zapuszczali si\u0119 na wsch\u00f3d, cho\u0107by na ziemie polskie?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Patrz\u0105c na histori\u0119, nawet na ostatnie prawie 1000 lat, mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107 pewn\u0105 prawid\u0142owo\u015b\u0107, pewien fenomen. Z kraj\u00f3w niemieckich na wsch\u00f3d \u2013 ale nie tylko do Polski \u2013 p\u0142yn\u0105\u0142 w\u0142a\u015bciwie nieprzerwany potok ludzi, zar\u00f3wno rolnik\u00f3w, jak i rzemie\u015blnik\u00f3w, a p\u00f3\u017aniej fabrykant\u00f3w. Mieli\u015bmy do czynienia z migracjami odwrotnymi ni\u017c te, do kt\u00f3rych przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 w wieku XX. Wiemy o wyjazdach do Niemiec w poszukiwaniu pracy, natomiast ma\u0142o wiemy, \u017ce przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu w zasadzie by\u0142o na odwr\u00f3t. To Niemcy jechali na wsch\u00f3d \u2013 do Polski, do Rosji, do pa\u0144stw ba\u0142tyckich, do Rumunii. Przyczyny rzadko by\u0142y polityczne, lecz raczej natury materialnej. Niemcy by\u0142y przeludnione, co cz\u0119sto prowadzi\u0142o do trudnej sytuacji ekonomicznej. Ludzie szukali lepszego losu. W dawnych czasach nie mogli jeszcze emigrowa\u0107 za ocean, nie odkryto te\u017c jeszcze Ameryki. A p\u00f3\u017aniej Niemcy nie by\u0142y zjednoczone, nie mia\u0142y si\u0142y politycznej i nie mia\u0142y swoich kolonii. Ten potok ludzi szukaj\u0105cych lepszego losu musia\u0142 znale\u017a\u0107 uj\u015bcie i w naturalny spos\u00f3b znajdowa\u0142 je na wschodzie.<\/p>\n

Na wschodzie by\u0142o inaczej \u2013 by\u0142o mniej ludzi, du\u017co ziemi i kto\u015b t\u0119 ziemi\u0119 musia\u0142 zagospodarowa\u0107. Migracja by\u0142a zatem w interesie lokalnych w\u0142adc\u00f3w. Potrzebowali oni r\u0105k do pracy, a czasem te\u017c ludzi umiej\u0105cych na przyk\u0142ad zagospodarowa\u0107 tereny trudne. Szukano takich ludzi w Niemczech i stamt\u0105d ich \u015bci\u0105gano. Osiedlali si\u0119 oni w miejscach, gdzie wcze\u015bniej niczego nie by\u0142o. Karczowali puszcz\u0119, obrabiali pola, zak\u0142adali wioski itd. Cz\u0119\u015bciowo by\u0142o tak\u017ce tak, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej osiedlili si\u0119 w Polsce, migrowali p\u00f3\u017aniej jeszcze dalej na wsch\u00f3d, przyk\u0142adowo do Rosji, gdzie kuszono ich jeszcze lepszymi perspektywami \u2013 bo trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce nie zawsze marzenia migrant\u00f3w si\u0119 spe\u0142nia\u0142y.<\/p>\n

Po przegranej II wojnie \u015bwiatowej Niemcy \u015bci\u0105gn\u0119\u0142y do pracy przy odbudowie kraju tzw. gastarbeiter\u00f3w z W\u0142och i Turcji. Setki lat wcze\u015bniej takich pomocnik\u00f3w sprowadza\u0142a do siebie Polska. Pierwszymi osadnikami na ziemiach polskich \u2013 w XVI-XVII wieku \u2013 byli tzw. Ol\u0119drzy, pochodz\u0105cy pierwotnie z Fryzji i Niderland\u00f3w. P\u00f3\u017aniej przybywali pracownicy z pa\u0144stewek niemieckich, a ostatecznie z Niemiec. Zak\u0142adali oni wsie w Prusach Kr\u00f3lewskich, wzd\u0142u\u017c Wis\u0142y i jej dop\u0142yw\u00f3w, na Kujawach, Mazowszu i w Wielkopolsce. Byli w\u00f3wczas najzamo\u017cniejsz\u0105 grup\u0105 ch\u0142op\u00f3w. Zachowywali wolno\u015b\u0107 osobist\u0105, w\u0142asn\u0105 religi\u0119 i warto\u015bci, gdy\u017c Polska s\u0142yn\u0119\u0142a ze swej tolerancji. Dlaczego byli to g\u0142\u00f3wnie osadnicy zza Odry, a nie na przyk\u0142ad ze Skandynawii?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Niemcy kojarz\u0105 nam si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z I i II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, z Krzy\u017cakami \u2013 generalnie z konfliktem. Ale patrz\u0105c na map\u0119 I Rzeczypospolitej, zauwa\u017cymy, \u017ce jej wschodnie granice ci\u0105gle si\u0119 zmienia\u0142y. Natomiast ta zachodnia granica, kt\u00f3ra oczywi\u015bcie wygl\u0105da\u0142a inaczej ni\u017c dzisiaj, praktycznie si\u0119 nie zmienia\u0142a. Tam panowa\u0142 wzgl\u0119dny pok\u00f3j, nie by\u0142o w zasadzie powa\u017cnych wojen. Oczywi\u015bcie, przez te tereny maszerowa\u0142y wojska, na przyk\u0142ad w czasie wojny p\u00f3\u0142nocnej, nie by\u0142y to jednak konflikty z Saksoni\u0105 czy z Brandenburgi\u0105. To by\u0142a dosy\u0107 trwa\u0142a i pokojowa granica. \u0141atwiej by\u0142o przez ni\u0105 przeje\u017cd\u017ca\u0107 pokojowym migrantom. Na wschodzie z kolei ci\u0105gle toczy\u0142y si\u0119 wojny, dlatego migracja stamt\u0105d by\u0142a utrudniona. Poza tym Niemcy to tak\u017ce blisko\u015b\u0107 geograficzna. Tymczasem w Skandynawii by\u0142o niewiele ludzi, co nie oznacza, \u017ce kto\u015b z tych okolic nie \u201ezawieruszy\u0142 si\u0119\u201d w Polsce. Na prawos\u0142awnym cmentarzu na Podlasiu trafi\u0142em na przyk\u0142ad na gr\u00f3b z nazwiskiem \u201ePeterson\u201d, zapisanym cyrylic\u0105. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce dla mieszka\u0144c\u00f3w tej wsi jest to zupe\u0142nie normalne nazwisko. Wiedzieli te\u017c, \u017ce ten pierwszy Peterson to by\u0142 Szwed, jeniec z czas\u00f3w XVII-wiecznego potopu, kt\u00f3ry po prostu ju\u017c tam zosta\u0142. Jego potomkowie oczywi\u015bcie zatracili szwedzk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i religi\u0119 protestanck\u0105, ale nazwisko zosta\u0142o.<\/p>\n

Pana ksi\u0105\u017cka sk\u0142ada si\u0119 z wielu mniejszych opowie\u015bci, tworz\u0105cych pewien sp\u00f3jny obraz. Ka\u017cda z os\u00f3b czytaj\u0105cych z pewno\u015bci\u0105 ma \u201eswoje\u201d fragmenty. Najbardziej poruszaj\u0105ce wydaj\u0105 si\u0119 te, w kt\u00f3rych potomkowie osadnik\u00f3w stali si\u0119 przedmiotem rozgrywek politycznych. Oczywi\u015bcie przed Wielk\u0105 Wojn\u0105, przed Republik\u0105 Weimarsk\u0105 te rozgrywki by\u0142y odmienne od tych, kt\u00f3re bezpo\u015brednio poprzedza\u0142y czy mia\u0142y miejsce podczas II wojny \u015bwiatowej. Kt\u00f3re z tych historii najbardziej Pana poruszy\u0142y?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Mam dwa takie momenty. Pierwszy z nich to powszechnie znane tragedie zwi\u0105zane z volkslistami i ko\u0144cem II wojny \u015bwiatowej. Ma\u0142o si\u0119 natomiast wie, co dzia\u0142o si\u0119 z osadnikami niemieckimi w czasie I wojny. W\u0142adze rosyjskie faworyzowa\u0142y ich w XIX wieku, zezwalaj\u0105c na u\u017cywanie j\u0119zyka niemieckiego w szko\u0142ach, pozwalaj\u0105c na \u015bci\u0105ganie pastor\u00f3w z Niemiec i og\u00f3lnie wspieraj\u0105c to osadnictwo, poniewa\u017c rozrzedza\u0142o ono \u017cywio\u0142 polski. Kiedy jednak wybuch\u0142a I wojna \u015bwiatowa, zacz\u0119to tych ludzi postrzega\u0107 jako pi\u0105t\u0105 kolumn\u0119. Latem 1915 roku setki tysi\u0119cy Niemc\u00f3w \u2013 kt\u00f3rzy do tej pory \u017cyli sobie spokojnie nad Wis\u0142\u0105, pod Warszaw\u0105, pod \u0141odzi\u0105, we wschodniej Polsce \u2013 dosta\u0142y nakaz ewakuacji i cz\u0119sto w brutalny spos\u00f3b wywo\u017cono ich w g\u0142\u0105b Rosji. Jednocze\u015bnie konfiskowano ich maj\u0105tki. Przez kilka lat tu\u0142ali si\u0119 po Rosji. Po powrocie rodzi\u0142y si\u0119 konflikty z s\u0105siadami, wielu z nich by\u0142o te\u017c w trudnej sytuacji materialnej. Padali ofiar\u0105 represji, byli przetrzymywani w obozach. To cz\u0119sto poruszaj\u0105ce historie, bo ci ludzie wcale do Niemiec jecha\u0107 nie chcieli. Nie mieli w\u0142a\u015bciwie \u017cadnych zwi\u0105zk\u00f3w z \u00f3wczesn\u0105 II Rzesz\u0105 i pewnie bli\u017cej im by\u0142o kulturowo do Moskwy ni\u017c do Berlina, a jednak byli niechciani. Poza tym ci Niemcy, kt\u00f3rzy zostali na przyk\u0142ad w Warszawie, w \u0141odzi, pod P\u0142ockiem, to by\u0142y najcz\u0119\u015bciej pojedyncze osoby czy pojedyncze rodziny. \u017beby m\u00f3c dalej w Polsce mieszka\u0107, musia\u0142y albo ukry\u0107 swoje niemieckie pochodzenie, albo wyjecha\u0107 na ziemie zachodnie, gdzie ich nikt nie zna\u0142. Jeszcze trudniej by\u0142o im oczywi\u015bcie po II wojnie \u015bwiatowej, kiedy zastosowano wobec nich zasad\u0119 zbiorowej odpowiedzialno\u015bci. Wszystkich ich pozbawiono obywatelstwa polskiego i maj\u0105tku, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 musia\u0142a Polsk\u0119 opu\u015bci\u0107. Wydaje mi si\u0119 nawet, \u017ce popularno\u015b\u0107 idei nazistowskich w\u015br\u00f3d polskich Niemc\u00f3w mog\u0142a cz\u0119\u015bciowo wynika\u0107 w\u0142a\u015bnie z faktu, i\u017c zostali oni pozbawieni korzeni, \u017ce do\u015bwiadczyli prze\u015bladowa\u0144 w czasie I wojny \u015bwiatowej i \u017ce wyobcowali si\u0119 ze spo\u0142eczno\u015bci, w kt\u00f3rych \u017cyli ich przodkowie. To taka moja teoria, ale mo\u017ce kto\u015b zajmie si\u0119 ni\u0105 kiedy\u015b naukowo.<\/p>\n

Dla wielu tytu\u0142 Pana ksi\u0105\u017cki \u2013 \u201eNasi Niemcy\u201d \u2013 mo\u017ce by\u0107 prowokacyjny. Czy taki w\u0142a\u015bnie mia\u0142 by\u0107? Z jakimi reakcjami spotka\u0142a si\u0119 Pana ksi\u0105\u017cka?\u00a0<\/strong><\/p>\n

To by\u0142y w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci reakcje pozytywne, chocia\u017c niekt\u00f3rzy rzeczywi\u015bcie traktuj\u0105 ten tytu\u0142 jako pewn\u0105 prowokacj\u0119. Jest to zapewne cz\u0119\u015bciowo zwi\u0105zane z wystaw\u0105 \u201eNasi ch\u0142opcy. Mieszka\u0144cy Pomorza Gda\u0144skiego w armii III Rzeszy\u201d w Muzeum Gda\u0144ska po\u015bwi\u0119con\u0105 Polakom, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli w Wehrmachcie [o wystawie w DIALOGU nr 152 (2025-2026) pisa\u0142 Piotr Leszczy\u0144ski; przyp. red.]. To skojarzenie si\u0119 wi\u0119c narzuca. M\u00f3j tytu\u0142 jest po prostu prawdziwy. Mogliby\u015bmy r\u00f3wnie dobrze napisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 pod tytu\u0142em \u201eNasi \u017bydzi\u201d albo \u201eNasi Ukrai\u0144cy, Ormianie, Rusini, Bia\u0142orusini\u201d… Przez wieki \u017cyli bowiem w Polsce przedstawiciele wielu religii i narod\u00f3w, kt\u00f3rzy byli naturaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Gdyby\u015bmy cofn\u0119li si\u0119 o sto lat, pojechali chocia\u017cby do wschodniej Polski albo gdzie\u015b pod \u0141\u00f3d\u017a i zapytali pierwszego lepszego cz\u0142owieka, czy w ostatnich dniach mia\u0142 kontakt z jakim\u015b \u017bydem, Niemcem czy Rosjaninem, to najprawdopodobniej odpowiedzia\u0142by, \u017ce \u201etak, oczywi\u015bcie, to jest m\u00f3j s\u0105siad, robi\u0119 zakupy u \u017cydowskiego sklepikarza w pobliskim miasteczku, a Niemcy to mieszkaj\u0105 w tej wsi obok\u201d. I pewnie zacz\u0105\u0142by wymienia\u0107 ich nazwiska, bo ich zna\u0142 i mia\u0142 z nimi do czynienia osobi\u015bcie. Bo to byli w pewnym sensie nasi ludzie. Nasi \u017bydzi, kt\u00f3rzy mieszkali tutaj przed wojn\u0105, mieli wi\u0119cej wsp\u00f3lnego z Polsk\u0105 ni\u017c na przyk\u0142ad z powstaj\u0105cym w\u00f3wczas Izraelem. Tak\u017ce wielu mieszkaj\u0105cych tu Niemc\u00f3w nie musia\u0142o by\u0107 polonizowanych, poniewa\u017c wi\u0119cej mieli wsp\u00f3lnego z Polsk\u0105 ni\u017c z Niemcami. Wszyscy oni byli troch\u0119 inni, ale to byli nasi ludzie. Po II wojnie \u015bwiatowej przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 do tego, \u017ce nasz kraj jest wr\u0119cz jednolity narodowo\u015bciowo, \u017ce obywatel Polski to etniczny Polak. Natomiast przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 historii tak nie by\u0142o. Obywatel Polski m\u00f3g\u0142 by\u0107 \u017bydem, Niemcem, protestantem, prawos\u0142awnym, muzu\u0142maninem, Tatarem. Pewnie w Niemczech te\u017c mog\u0142aby powsta\u0107 ksi\u0105\u017cka pod tytu\u0142em \u201eNasi Polacy\u201d, bo przecie\u017c wielu Polak\u00f3w mieszka\u0142o tam przez stulecia. Wi\u0119c kiedy si\u0119 przyjrze\u0107, to nie prowokowa\u0142em. Opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n

We wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce d\u0142ugo nie m\u00f3wiono o tym, jak po wojnie obchodzono si\u0119 z w\u0142asno\u015bci\u0105 zg\u0142adzonych \u017byd\u00f3w ani co dzia\u0142o si\u0119 na tak zwanych Ziemiach Odzyskanych. Dopiero niedawno tematy te sta\u0142y si\u0119 popularne w\u015br\u00f3d pisarzy, reporter\u00f3w i tw\u00f3rc\u00f3w. Sk\u0105d nagle ten trend odkrywania, ujawniania, opisywania trudnych temat\u00f3w?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Powodem jest dojrza\u0142o\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa i wolno\u015b\u0107. Politycy m\u00f3wi\u0105 przede wszystkim to, co chc\u0105 s\u0142ysze\u0107 ich wyborcy, a \u017caden wyborca nie lubi s\u0142ucha\u0107 niemi\u0142ych historii. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce narracja powinna by\u0107 maksymalnie obiektywna i pe\u0142na. To nie zawsze si\u0119 udaje, natomiast powinni to robi\u0107 historycy i naukowcy. W przypadku relacji polsko-niemieckich narracja musi by\u0107 r\u00f3wnoleg\u0142a. Wiedza o prze\u015bladowaniu Niemc\u00f3w w powojennej Polsce musi i\u015b\u0107 w parze z wiedz\u0105 o zbrodniach Niemc\u00f3w w Polsce w czasie II wojny \u015bwiatowej. A z tym \u2013 jak czytam w mediach \u2013 r\u00f3\u017cnie bywa. Przede wszystkim w\u015br\u00f3d m\u0142odego pokolenia w Niemczech ta wiedza wcale nie jest taka powszechna. Co\u015b, co dla nas jest oczywisto\u015bci\u0105, jak na przyk\u0142ad to, kto zak\u0142ada\u0142 obozy koncentracyjne w Polsce albo ile ludzi Niemcy zabili w Polsce, ile miast zniszczyli itd. \u2013 tego si\u0119 w Niemczech nie wie.<\/p>\n

Z Maciejem Falkowskim rozmawia\u0142 Arkadiusz \u0141uba.\u00a0<\/em><\/p>\n

Maciej Falkowski: Nasi Niemcy. Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2026, 392 s., 57,90 PLN.\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jeszcze sto lat temu Niemcy mieszkali pod \u0141odzi\u0105, nad Wis\u0142\u0105 i na Mazowszu, a okre\u015blenie \u201enasi Niemcy\u201d nikogo nie dziwi\u0142o. Historia Niemc\u00f3w na ziemiach polskich urwa\u0142a si\u0119 wraz z wybuchem II wojny \u015bwiatowej. Tymczasem w granicach II Rzeczypospolitej mieszka\u0142o milion obywateli polskich narodowo\u015bci niemieckiej. Ich losom po\u015bwi\u0119cona jest ksi\u0105\u017cka \u201eNasi Niemcy\u201d Macieja Falkowskego. W \u201eNaszych […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1040,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[109,59],"tags":[71,72,73,74],"themen":[],"ppma_author":[152],"class_list":["post-1043","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dritter-beitrag","category-kultura","tag-falkowski","tag-nasi-niemcy","tag-osadnicy","tag-wschod"],"acf":[],"yoast_head":"\nFalkowski o \u201eNaszych Niemcach\u201d: "Po prostu opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107" | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Falkowski o \u201eNaszych Niemcach\u201d: "Po prostu opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107" | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jeszcze sto lat temu Niemcy mieszkali pod \u0141odzi\u0105, nad Wis\u0142\u0105 i na Mazowszu, a okre\u015blenie \u201enasi Niemcy\u201d nikogo nie dziwi\u0142o. Historia Niemc\u00f3w na ziemiach polskich urwa\u0142a si\u0119 wraz z wybuchem II wojny \u015bwiatowej. Tymczasem w granicach II Rzeczypospolitej mieszka\u0142o milion obywateli polskich narodowo\u015bci niemieckiej. Ich losom po\u015bwi\u0119cona jest ksi\u0105\u017cka \u201eNasi Niemcy\u201d Macieja Falkowskego. W \u201eNaszych […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-15T17:33:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-01T11:08:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Maciej-Falkowski-fot.-z-archiwum-autora-.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"864\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"874\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Arkadiusz \u0141uba\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Wojciech Szyma\u0144ski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad\"},\"headline\":\"Falkowski o \u201eNaszych Niemcach\u201d: „Po prostu opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107”\",\"datePublished\":\"2026-06-15T17:33:21+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-01T11:08:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/\"},\"wordCount\":2005,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/Maciej-Falkowski-fot.-z-archiwum-autora-.png\",\"keywords\":[\"Falkowski\",\"Nasi Niemcy\",\"Osadnicy\",\"Wsch\u00f3d\"],\"articleSection\":[\"Dritter Beitrag\",\"Kultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/\",\"name\":\"Falkowski o \u201eNaszych Niemcach\u201d: \\\"Po prostu opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107\\\" | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/Maciej-Falkowski-fot.-z-archiwum-autora-.png\",\"datePublished\":\"2026-06-15T17:33:21+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-01T11:08:04+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/Maciej-Falkowski-fot.-z-archiwum-autora-.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/Maciej-Falkowski-fot.-z-archiwum-autora-.png\",\"width\":864,\"height\":874,\"caption\":\"M\u0119\u017cczyzna w czapce patrzy do aparatu\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/15\\\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Falkowski o \u201eNaszych Niemcach\u201d: „Po prostu opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107“\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/\",\"name\":\"Dialogonline.net\",\"description\":\"DIALOG online ist eine kostenlose Plattform f\u00fcr deutsch-polnischen Austausch, Politik & Kultur. Die digitale Fortsetzung des Magazins DIALOG.\u00a0\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Polen & Deutschland Magazin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#organization\",\"name\":\"Dialogonline.net\",\"alternateName\":\"Polen & Deutschland Magazin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/DialogOnlineLogo2026-RGB.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/DialogOnlineLogo2026-RGB.png\",\"width\":2480,\"height\":827,\"caption\":\"Dialogonline.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/people\\\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\\\/100067489932059\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/dialog.online.de.pl?igsh=MTIxbm9pdzk2Nml1dw==&utm_source=qr\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad\",\"name\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g05fb4a6885d914334f4763830807aacd\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\"},\"description\":\"Journalist mit Schwerpunkt auf deutsch-polnischen Themen. Ehemaliger Redakteur und Berlin-Korrespondent der polnischen Redaktion der Deutschen Welle sowie Deutschland-Korrespondent des Polnischen Rundfunks. Seit Mai 2026 Chefredakteur von DIALOG online.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/author\\\/w-szymanski\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Falkowski o \u201eNaszych Niemcach\u201d: \"Po prostu opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107\" | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Falkowski o \u201eNaszych Niemcach\u201d: \"Po prostu opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107\" | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","og_description":"Jeszcze sto lat temu Niemcy mieszkali pod \u0141odzi\u0105, nad Wis\u0142\u0105 i na Mazowszu, a okre\u015blenie \u201enasi Niemcy\u201d nikogo nie dziwi\u0142o. Historia Niemc\u00f3w na ziemiach polskich urwa\u0142a si\u0119 wraz z wybuchem II wojny \u015bwiatowej. Tymczasem w granicach II Rzeczypospolitej mieszka\u0142o milion obywateli polskich narodowo\u015bci niemieckiej. Ich losom po\u015bwi\u0119cona jest ksi\u0105\u017cka \u201eNasi Niemcy\u201d Macieja Falkowskego. W \u201eNaszych […]","og_url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/","og_site_name":"DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/","article_published_time":"2026-06-15T17:33:21+00:00","article_modified_time":"2026-07-01T11:08:04+00:00","og_image":[{"width":864,"height":874,"url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Maciej-Falkowski-fot.-z-archiwum-autora-.png","type":"image\/png"}],"author":"Arkadiusz \u0141uba","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Wojciech Szyma\u0144ski","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/"},"author":{"name":"Wojciech Szyma\u0144ski","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#\/schema\/person\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad"},"headline":"Falkowski o \u201eNaszych Niemcach\u201d: „Po prostu opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107”","datePublished":"2026-06-15T17:33:21+00:00","dateModified":"2026-07-01T11:08:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/"},"wordCount":2005,"publisher":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Maciej-Falkowski-fot.-z-archiwum-autora-.png","keywords":["Falkowski","Nasi Niemcy","Osadnicy","Wsch\u00f3d"],"articleSection":["Dritter Beitrag","Kultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/","name":"Falkowski o \u201eNaszych Niemcach\u201d: \"Po prostu opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107\" | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Maciej-Falkowski-fot.-z-archiwum-autora-.png","datePublished":"2026-06-15T17:33:21+00:00","dateModified":"2026-07-01T11:08:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/#primaryimage","url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Maciej-Falkowski-fot.-z-archiwum-autora-.png","contentUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Maciej-Falkowski-fot.-z-archiwum-autora-.png","width":864,"height":874,"caption":"M\u0119\u017cczyzna w czapce patrzy do aparatu"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/15\/falkowski-o-naszych-niemcach-po-prostu-opisalem-rzeczywistosc\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/dialogonline.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Falkowski o \u201eNaszych Niemcach\u201d: „Po prostu opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107“"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#website","url":"https:\/\/dialogonline.net\/","name":"Dialogonline.net","description":"DIALOG online ist eine kostenlose Plattform f\u00fcr deutsch-polnischen Austausch, Politik & Kultur. Die digitale Fortsetzung des Magazins DIALOG.\u00a0","publisher":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#organization"},"alternateName":"Polen & Deutschland Magazin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dialogonline.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#organization","name":"Dialogonline.net","alternateName":"Polen & Deutschland Magazin","url":"https:\/\/dialogonline.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DialogOnlineLogo2026-RGB.png","contentUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DialogOnlineLogo2026-RGB.png","width":2480,"height":827,"caption":"Dialogonline.net"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/","https:\/\/www.instagram.com\/dialog.online.de.pl?igsh=MTIxbm9pdzk2Nml1dw==&utm_source=qr"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#\/schema\/person\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad","name":"Wojciech Szyma\u0144ski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g05fb4a6885d914334f4763830807aacd","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g","caption":"Wojciech Szyma\u0144ski"},"description":"Journalist mit Schwerpunkt auf deutsch-polnischen Themen. Ehemaliger Redakteur und Berlin-Korrespondent der polnischen Redaktion der Deutschen Welle sowie Deutschland-Korrespondent des Polnischen Rundfunks. Seit Mai 2026 Chefredakteur von DIALOG online.","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/author\/w-szymanski\/"}]}},"authors":[{"term_id":152,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"arkadiusz-luba","display_name":"Arkadiusz \u0141uba","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","first_name":"","last_name":"","user_url":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1043","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1043"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1043\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2146,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1043\/revisions\/2146"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1043"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1043"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1043"},{"taxonomy":"themen","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/themen?post=1043"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}