![\"Helmut](\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Bielecki-Kohl-Unterzeichnung-Traktat-DPA-Picture-Alliance-1024x671.jpg\")
Trzydzie\u015bci pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej kwestia kontynuacji integracji europejskiej jako podwaliny dla relacji bilateralnych i wsp\u00f3lnej polsko-niemieckiej misji pozostaje nadal w mocy. I to nie tylko jako oczywisty fundament wsp\u00f3\u0142pracy dw\u00f3ch kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej, zainteresowanych rozwijaniem i wzmacnianiem tego projektu w czasach, kiedy jest on szczeg\u00f3lnie potrzebny \u2013 niepewno\u015bci wobec zaanga\u017cowania USA w Europie, zagro\u017cenia militarnego ze strony Rosji i gospodarczego ze strony Chin. Chodzi o co\u015b znacznie bardziej konkretnego.<\/p>\n
Wsp\u00f3lna misja<\/h2>\n
Tak jak w 1991 roku gwarancj\u0105 stabilno\u015bci i rozwoju pozimnowojennej Europy by\u0142o rozszerzenie integracji europejskiej na wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kontynentu, tak dzisiaj warunkiem niezb\u0119dnym dla bezpiecze\u0144stwa europejskiego jest trwa\u0142e w\u0142\u0105czenie do niej Ukrainy.\u00a0 Polska i Niemcy s\u0105 krajami, kt\u00f3re nie tylko maj\u0105 w tym sw\u00f3j interes, lecz tak\u017ce szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 do odegrania, by taki scenariusz m\u00f3g\u0142 si\u0119 spe\u0142ni\u0107. \u00a0To przekonanie musi by\u0107 dzisiaj cz\u0119\u015bci\u0105 \u201e\u015bwiadomo\u015bci odpowiedzialno\u015bci europejskiej\u201d, kt\u00f3r\u0105 zgodnie z traktatem kierowa\u0107 maj\u0105 si\u0119 Polacy i Niemcy. Ta szczeg\u00f3lna rola jest funkcj\u0105 potencja\u0142u politycznego Berlina i Warszawy, ich relacji z Kijowem i usytuowania geograficznego. Bez aktywnego zaanga\u017cowania (a najlepiej wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania) obu tych pa\u0144stw trudno sobie wyobrazi\u0107, by Unia Europejska by\u0142a w stanie znale\u017a\u0107 model integracji Ukrainy adekwatny do skali tego wyzwania.<\/p>\n
By\u0142oby iluzj\u0105 my\u015ble\u0107, \u017ce wystarczaj\u0105c\u0105 odpowiedzi\u0105 na t\u0119 \u201eeuropejsk\u0105 kwesti\u0119 ukrai\u0144sk\u0105\u201d jest zwyk\u0142a kontynuacja polityki, kt\u00f3r\u0105 Unia Europejska kieruje si\u0119 dzi\u015b wobec Kijowa. Owszem, w 2022 roku \u2013 z silnym poparciem zar\u00f3wno Polski, jak i Niemiec \u2013 Unia zaoferowa\u0142a Ukrainie perspektyw\u0119 cz\u0142onkostwa, za\u015b wkr\u00f3tce, po zdj\u0119ciu blokady za\u0142o\u017conej przed rokiem przez kierowane wtedy przez Viktora Orb\u00e1na W\u0119gry, na dobre rozpoczn\u0105 si\u0119 negocjacje. Decyzja ta, a zw\u0142aszcza szybko\u015b\u0107, z jak\u0105 zosta\u0142a podj\u0119ta, by\u0142a bez precedensu. Stanowi\u0142a reakcj\u0119 na now\u0105 sytuacj\u0119 geopolityczn\u0105 spowodowan\u0105 wojn\u0105 w Ukrainie i konieczno\u015bci\u0105 docenienia faktu, \u017ce Ukrai\u0144cy przelewaj\u0105 krew za sw\u00f3j wyb\u00f3r orientacji europejskiej i za nasze bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n
Ale dzisiaj powinno by\u0107 jasne dla ka\u017cdego, \u017ce aktualny model polityki rozszerzenia UE \u2013 czyli \u015bcie\u017cka do cz\u0142onkostwa, na kt\u00f3rej znajduje si\u0119 dzi\u015b Ukraina \u2013 nie pasuje do rzeczywisto\u015bci politycznej, w kt\u00f3rej si\u0119 znajdujemy. Polega on na wieloletnich i \u017cmudnych dostosowaniach prawnych i politycznych kraju aspiruj\u0105cego do UE, u kresu kt\u00f3rych stoi nie tylko konieczno\u015b\u0107 zawarcia traktatu akcesyjnego, lecz tak\u017ce jego akceptacja przez wszystkie 27 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii. Wystarczy rzut oka na sonda\u017ce partyjne i sk\u0142ady parlament\u00f3w w tych krajach, by przekona\u0107 si\u0119, \u017ce tak sformu\u0142owana perspektywa akcesji jest pisana palcem na wodzie.\u00a0 Dzisiaj UE sk\u0142ada Ukrainie obietnic\u0119, z kt\u00f3rej bardzo trudno b\u0119dzie si\u0119 jej wywi\u0105za\u0107, nawet je\u015bli Ukrai\u0144cy stan\u0105 na wysoko\u015bci zadania.<\/p>\n
Ukraina nie jest kopciuszkiem<\/h2>\n
To bardzo niepokoj\u0105ca perspektywa z wielu powod\u00f3w. Wiarygodno\u015b\u0107 europejskiej oferty dla Ukrainy jest bowiem najwa\u017cniejsz\u0105 gwarancj\u0105 demokratycznej i przychylnej Unii orientacji politycznej tego kraju \u2013 dzisiaj, a zw\u0142aszcza po zako\u0144czeniu gor\u0105cej fazy wojny w przysz\u0142o\u015bci. To strategicznie fundamentalny interes Polski, Niemiec i ca\u0142ej Unii Europejskiej. Ukraina nie jest kopciuszkiem stoj\u0105cym z wyci\u0105gni\u0119t\u0105 d\u0142oni\u0105 u bram UE, lecz krajem, kt\u00f3ry b\u0119dzie mia\u0142 kluczowe znaczenie dla bezpiecze\u0144stwa i stabilno\u015bci Europy. Mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jej kluczowym zasobem i filarem, tak jak od 2022 roku, kiedy walcz\u0105c z Rosj\u0105 powstrzymuje gro\u017c\u0105ce z jej strony tak\u017ce Europie niebezpiecze\u0144stwo. Albo te\u017c ogromnym ryzykiem, je\u015bli niespe\u0142nione nadzieje na zakotwiczenie w Unii stan\u0105 si\u0119 paliwem dla nacjonalizmu w kraju do\u015bwiadczonym wojn\u0105 i dysponuj\u0105cym najwi\u0119ksz\u0105 i najlepsz\u0105 armi\u0105 w Europie. Wiarygodno\u015b\u0107 tej europejskiej \u015bcie\u017cki dla Ukrainy jest te\u017c nieodzownym warunkiem powodzenia budowy rz\u0105d\u00f3w prawa i dobrze funkcjonuj\u0105cej gospodarki, na kt\u00f3rej rozwoju i Niemcy, i Polska b\u0119d\u0105 tylko korzysta\u0107. Wreszcie, jakiemukolwiek przysz\u0142emu uregulowaniu pokojowemu b\u0119dzie musia\u0142a towarzyszy\u0107 realistyczna oferta zacie\u015bnienia integracji mi\u0119dzy Kijowem a Uni\u0105, wykraczaj\u0105ca poza aktualne zapewnienia, \u017ce Ukraina stanie si\u0119 w nieokre\u015blonej przysz\u0142o\u015bci cz\u0142onkiem UE \u2013 jak spe\u0142ni wszystkie kryteria, a i sama Unia b\u0119dzie na to gotowa.<\/p>\n
Konieczno\u015b\u0107 przedstawienia nowego pomys\u0142u na rozszerzenie, podnoszona od dawna przez ekspert\u00f3w, zosta\u0142a wreszcie dostrze\u017cona przez polityk\u0119. W tym kierunku idzie niemiecka propozycja zaoferowania Ukrainie statusu \u201ecz\u0142onka stowarzyszonego\u201d Unii Europejskiej, w \u015blad za czym sz\u0142oby uczestnictwo jej przedstawicieli jako obserwator\u00f3w w instytucjach UE, wsp\u00f3\u0142praca obronna i stopniowe w\u0142\u0105czanie jej do wsp\u00f3lnego rynku europejskiego. Kij\u00f3w uzna\u0142 t\u0119 propozycj\u0119 za niewystarczaj\u0105c\u0105, bo w istocie niewiele r\u00f3\u017cni si\u0119 ona (poza mo\u017cliwo\u015bci\u0105 uczestnictwa w posiedzeniach Rady UE oraz tytu\u0142em sugeruj\u0105cym cz\u0142onkostwo) od tego, co przys\u0142uguje jej ju\u017c dzisiaj jako pa\u0144stwu stowarzyszonemu z Uni\u0105. Ale warto\u015b\u0107 tej propozycji polega na otwarciu dyskusji o alternatywie dla status quo, kt\u00f3ra jest bezwzgl\u0119dnie konieczna.<\/p>\n
Jej kontynuacj\u0105 jest bardziej szczeg\u00f3\u0142owa inicjatywa, przedstawiona na szczycie UE \u2013 Ba\u0142kany Zachodnie przez Niemcy i Francj\u0119, kt\u00f3ra\u00a0 po raz pierwszy m\u00f3wi o mo\u017cliwo\u015bci pe\u0142nego przyst\u0105pienia kraj\u00f3w kandyduj\u0105cych (czyli tak\u017ce Ukrainy) do wsp\u00f3lnego rynku europejskiego, a tym samym korzystania z czterech swob\u00f3d, czyli najwa\u017cniejszego dorobku integracji (wolnego przep\u0142ywu towar\u00f3w, us\u0142ug, os\u00f3b i kapita\u0142u), zanim jeszcze sta\u0142yby si\u0119 one pe\u0142noprawnymi cz\u0142onkami Unii. Owszem, do realizacji takiego scenariusza w dalszym ci\u0105gu konieczne by\u0142oby spe\u0142nienie wszystkich warunk\u00f3w i dostosowanie prawa. Ale kiedy to nast\u0105pi, decyzja o otwarciu drzwi do wsp\u00f3lnego rynku przed Ukrain\u0105 nie wymaga\u0142aby \u017cmudnej i niepewnej ratyfikacji przez pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie. To nie by\u0142aby alternatywa dla pe\u0142nego cz\u0142onkostwa, ale kluczowy krok na tej drodze, daj\u0105cy korzy\u015bci i realne perspektywy.<\/p>\n
Polska trzyma\u0142a si\u0119 dot\u0105d z boku tej dyskusji, broni\u0105c aktualnego modelu polityki rozszerzenia i przestrzegaj\u0105c przed jego rozwodnieniem. Kwestia integracji Ukrainy z UE jest tak\u017ce tematem politycznie bardzo wra\u017cliwym, zw\u0142aszcza na rok przed wyborami. Ale przysz\u0142o\u015b\u0107 relacji z Ukrain\u0105 to sprawa o fundamentalnym znaczeniu dla Polski, za\u015b utrzymywanie status quo z pewno\u015bci\u0105 nie jest dobr\u0105 opcj\u0105. Berlin i Warszawa powinny \u2013 wsp\u00f3lnie lub ka\u017cde z osobna \u2013 nak\u0142ania\u0107 Uni\u0119 do dzia\u0142a\u0144 i decyzji, kt\u00f3re da\u0142yby Ukrainie wi\u0119ksz\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce dost\u0119p do czterech europejskich swob\u00f3d (na razie bez dost\u0119pu do instytucji UE, bud\u017cetu i subwencji rolnych) jest w zasi\u0119gu r\u0119ki, je\u015bli tylko spe\u0142ni warunki. Mog\u0142oby temu s\u0142u\u017cy\u0107 wyznaczenie daty (np. 2030 roku), kiedy UE gotowa b\u0119dzie do takiego kroku. Konkretna perspektywa da\u0142aby nie tylko nadziej\u0119, ale by\u0142a tak\u017ce bod\u017acem mobilizuj\u0105cym do reform w Ukrainie, kt\u00f3rych przeprowadzenie le\u017cy tak\u017ce w interesie jej najwa\u017cniejszych europejskich partner\u00f3w: Polski i Niemiec.<\/p>\n
To powa\u017cne i trudne zadanie, wymagaj\u0105ce zabieg\u00f3w politycznych i zaanga\u017cowania \u2013 w relacjach z Ukrain\u0105, na forum UE i w dialogu ze spo\u0142ecze\u0144stwami. Mi\u0119dzy oczekiwaniami Ukrainy a pa\u0144stw Unii Europejskiej panuje dzi\u015b du\u017cy i niebezpieczny rozziew. Prezydent Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski zdaje si\u0119 wierzy\u0107, \u017ce mo\u017cliwe jest szybkie i abstrahuj\u0105ce od formalnych kryteri\u00f3w przyj\u0119cie Ukrainy do wsp\u00f3lnoty. To niebezpieczna iluzja. W Unii dominuje przekonanie, \u017ce jako\u015b to b\u0119dzie i wszystko toczy\u0107 si\u0119 mo\u017ce utartym szlakiem. Z kolei w spo\u0142ecze\u0144stwach wida\u0107 narastaj\u0105c\u0105 oboj\u0119tno\u015b\u0107 oraz brak zrozumienia dla konieczno\u015bci zdecydowanych dzia\u0142a\u0144. To b\u0142\u0119dne za\u0142o\u017cenia, a konsekwencje opartej na nich polityki Europa mo\u017ce bole\u015bnie odczu\u0107. W 1991 roku elity Polski i Niemiec potrafi\u0142y wyznaczy\u0107 sobie cel wykraczaj\u0105cy poza horyzont dora\u017anych uwarunkowa\u0144. Dzisiaj stawka jest by\u0107 mo\u017ce jeszcze wi\u0119ksza, bo zamiast \u201eko\u0144ca historii\u201d (Francis Fukuyama) prze\u017cywamy jej dramatyczny powr\u00f3t. Miar\u0105 dojrza\u0142o\u015bci polsko-niemieckiego partnerstwa jest dzisiaj zrozumienie, \u017ce nasza wsp\u00f3lna \u201eodpowiedzialno\u015b\u0107 europejska\u201d polega na doprowadzeniu do realnego i trwa\u0142ego zakotwiczenia Ukrainy w UE.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kiedy w 1991 roku polscy i niemieccy negocjatorzy dyskutowali nad tre\u015bci\u0105 traktatu dobros\u0105siedzkiego, perspektywa przyst\u0105pienia Polski do Wsp\u00f3lnot Europejskich wygl\u0105da\u0142a jak odleg\u0142e, a mo\u017ce nawet niedo\u015bcig\u0142e, marzenie. Kraj znajdowa\u0142 si\u0119 u progu bolesnej transformacji, kt\u00f3rej efekty nie by\u0142y w\u00f3wczas do przewidzenia. Demokracja by\u0142a krucha, inflacja szala\u0142a, a Zwi\u0105zek Radziecki nadal istnia\u0142, utrzymuj\u0105c swoje wojska na […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1386,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[344,62],"tags":[205,92,98,96,94,295,97],"themen":[],"ppma_author":[90],"class_list":["post-1282","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elfter-beitrag","category-polityka","tag-nachbarschaftsvertrag","tag-piotr-buras","tag-rosja","tag-rozszerzenie-ue","tag-ue","tag-ukraine","tag-usa"],"acf":[],"yoast_head":"\n