{"id":1949,"date":"2026-06-23T17:57:14","date_gmt":"2026-06-23T15:57:14","guid":{"rendered":"https:\/\/dialogonline.net\/?p=1949"},"modified":"2026-07-08T11:57:32","modified_gmt":"2026-07-08T09:57:32","slug":"naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/","title":{"rendered":"Miejsce historii. Dom na Wzg\u00f3rzu w Krzy\u017cowej znowu otwarty"},"content":{"rendered":"<p>W \u015brod\u0119 3 czerwca Dom na Wzg\u00f3rzu owini\u0119ty jest czerwon\u0105 wst\u0119g\u0105 spi\u0119t\u0105 wielk\u0105 kokard\u0105. W ustawionym tu\u017c obok namiocie powoli gromadz\u0105 si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy przyjechali do Krzy\u017cowej na uroczysto\u015b\u0107 ponownego otwarcia Domu.<\/p>\n<p>Jej g\u0142\u00f3wnym bohaterem jest syn dawnych gospodarzy posiad\u0142o\u015bci w Kreisau, czyli dzisiejszej Krzy\u017cowej, 88-letni dzi\u015b Helmuth Caspar Graf (hrabia) von Moltke, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 tu pierwsze lata swojego \u017cycia. Jego rodzina przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Domu na Wzg\u00f3rzu z po\u0142o\u017conego poni\u017cej pa\u0142acu. Koszty jego ogrzewania by\u0142y bowiem zbyt wysokie.<\/p>\n<p>Caspar jest jednym z ostatnich dawnych, niemieckich mieszka\u0144c\u00f3w posiad\u0142o\u015bci w Krzy\u017cowej. Jego ojciec zosta\u0142 stracony przez nazist\u00f3w w 1945 roku, m\u0142odszy brat Konrad zmar\u0142 w 2005 roku, matka Freya von Moltke pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej. Krzy\u017cow\u0105 po raz pierwszy od czas\u00f3w wojny odwiedzi\u0142 dok\u0142adnie 50 lat wcze\u015bniej, w czerwcu 1976 roku. Potem zn\u00f3w w 1984 roku, gdy jego matka kr\u0119ci\u0142a film o Krzy\u017cowej dla wschodnioniemieckiej telewizji. W latach 90. zacz\u0105\u0142 bywa\u0107 regularnym go\u015bciem, cho\u0107by dlatego, \u017ce przez wiele lat by\u0142 cz\u0142onkiem rady Fundacji \u201eKrzy\u017cowa\u201d.<\/p>\n<h2>\u201eBene Merito\u201d dla hrabiego von Moltke<\/h2>\n<figure id=\"attachment_1961\" aria-describedby=\"caption-attachment-1961\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1961 size-large\" src=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Tombinski-Moltke-Bene-Merito-1024x683.jpg\" alt=\"Ambasador wpina odznak\u0119 w klap\u0119 marynarki hrabiego von Moltke\" width=\"800\" height=\"534\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1961\" class=\"wp-caption-text\">Ambasador Jan Tombi\u0144ski odznacza hrabiego von Moltke \u00a9 Aureliusz M. P\u0119dziwol<\/figcaption><\/figure>\n<p>Teraz stoi na podium w namiocie. Ambasador Jan Tombi\u0144ski, kt\u00f3ry od dw\u00f3ch lat jako <em>charg\u00e9 d\u2019affaires<\/em> kieruje ambasad\u0105 RP w Berlinie, wpina mu w klap\u0119 \u201eBene Merito\u201d, odznak\u0119 honorow\u0105 polskiego ministra spraw zagranicznych. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej Helmuth Caspar Graf von Moltke zostaje honorowym obywatelem gminy \u015awidnica, kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci\u0105 jest wie\u015b Krzy\u017cowa. Wzruszony dzi\u0119kuje.<\/p>\n<p>Akurat gdy przysz\u0142a kolej na ponowne otwarcie Domu na Wzg\u00f3rzu, zaczyna pada\u0107, ale nie przerywa to uroczysto\u015bci. Gdy wszyscy s\u0105 ju\u017c przed budynkiem, wychodzi z niego kilkoro dzieci, mniej wi\u0119cej w wieku Caspara z czas\u00f3w, gdy tu mieszka\u0142. Rozsup\u0142uj\u0105 w\u0119ze\u0142 na wst\u0119dze, ostro\u017cnie zdejmuj\u0105 kokard\u0119.<\/p>\n<h2>Nowy Dom na Wzg\u00f3rzu<\/h2>\n<p>Dom na Wzg\u00f3rzu jest zn\u00f3w otwarty. Po trzech latach remontu i adaptacji. Mo\u017cna wchodzi\u0107.<\/p>\n<p>Na parterze trzy kolejne pomieszczenia pokazuj\u0105 histori\u0119 Krzy\u017cowej. Ekspozycja jest bardzo ascetyczna. W pierwszym pokoju, kt\u00f3ry nazywa si\u0119 \u201eKreisau\u201d, rz\u0105dzi geometria: kr\u0105g nakre\u015blony na pod\u0142odze, cztery sto\u0142y, wycinki kolejnego kr\u0119gu tworz\u0105ce razem okr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142, dwa krzes\u0142a. W witrynie kilkana\u015bcie graniastos\u0142up\u00f3w o tr\u00f3jk\u0105tnej podstawie ze zdj\u0119ciami cz\u0142onk\u00f3w Kreisauer Kreis, Kr\u0119gu z Krzy\u017cowej, czyli grupy niemieckiej opozycji antyhitlerowskiej, kt\u00f3ra podczas II wojny \u015bwiatowej spotyka\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie w tym miescu. Na jednym z graniastos\u0142up\u00f3w nie ma \u017cadnych zdj\u0119\u0107, jego \u015bcianki s\u0105 bia\u0142e. \u2013 On symbolizuje wszystkich pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w Kr\u0119gu \u2013 wyja\u015bnia Dominik Kretschmann, kierownik Miejsca Pami\u0119ci.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1962\" aria-describedby=\"caption-attachment-1962\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-1962 size-large\" src=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Berghaus-1-e1782226926527-1024x627.jpg\" alt=\"Budynek owini\u0119ty czerwon\u0105 wst\u0119g\u0105\" width=\"800\" height=\"490\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1962\" class=\"wp-caption-text\">Dom na Wzg\u00f3rzu kr\u00f3tko przed oficjalnym, ponownym otwarciem \u00a9 Aureliusz M. P\u0119dziwol<\/figcaption><\/figure>\n<p>Drugi pok\u00f3j to \u201eKreisau-Krzy\u017cowa\u201d, a tam na \u015bcianach cztery du\u017ce, p\u0142askie skrzynki. Na nich zdj\u0119cia: Freyi von Moltke z synami, jej przyjaciela Eugena Rosenstock-Huessego z USA, do kt\u00f3rego przeprowadzi\u0142a si\u0119 w 1960 roku z Berlina Zachodniego, Ewy Unger, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni dzisiejszej \u201eNowej Krzy\u017cowej\u201d, oraz wielkiego odcisku palca. Nale\u017ca\u0142 do Ukrai\u0144ca Niko\u0142aja Olchynyka, je\u0144ca wojennego zes\u0142anego na roboty przymusowe do Kreisau. Jego nikt nie sfotografowa\u0142, zosta\u0142y po nim tylko odciski palc\u00f3w. Zmar\u0142 w Krzy\u017cowej w 1941 roku.<\/p>\n<p>Skrzynki mo\u017cna otworzy\u0107 i zobaczy\u0107 na schematycznych mapach drogi przez \u015bwiat, kt\u00f3re przebyli. Tak po\u0142\u0105czono tu przedwojenne, wojenne i powojenne losy tego miejsca.<\/p>\n<p>Trzeci pok\u00f3j, \u201eKrzy\u017cowa\u201d, to du\u017ce lustro ze zdj\u0119ciem uczestnik\u00f3w wroc\u0142awskiego seminarium z 1989 roku, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142o nowy rozdzia\u0142 dziej\u00f3w dawnej posiad\u0142o\u015bci rodziny von Moltke, oraz kilka artefakt\u00f3w w gablotach. A tak\u017ce dwa fotele, na kt\u00f3rych zasiedli Jerzy Buzek i Helmut Kohl w dniu pierwszego otwarcia Domu na Wzg\u00f3rzu w 1998 roku.<\/p>\n<p>Jest jeszcze ma\u0142a sala seminaryjna. I schody na g\u00f3r\u0119, gdzie urz\u0105dzono pokoje dla przysz\u0142ych go\u015bci Krzy\u017cowej. Wystaw\u0119 w Berghausie przygotowali pracownicy Fundacji \u201eKrzy\u017cowa\u201d, cz\u0119\u015b\u0107 mieszkaln\u0105 zaprojektowa\u0142 architekt Christopher Schmidt-M\u00fcnzberg.<\/p>\n<h2>\u201eOczywi\u015bcie wiedzia\u0142em, \u017ce ojciec nie \u017cyje\u201d<\/h2>\n<p>Helmuth Caspar opu\u015bci\u0142 sw\u00f3j dom w Krzy\u017cowej w 1945 roku, gdy mia\u0142 osiem lat. \u2013 Oczywi\u015bcie, mam wspomnienia z tamtych czas\u00f3w \u2013 wspomina w rozmowie z DIALOGIEM. \u017by\u0142 tam z mam\u0105 i bratem, a tak\u017ce z innymi dzie\u0107mi, kt\u00f3re si\u0119 u nich schroni\u0142y ze swoj\u0105 mam\u0105. I jeszcze kilkoma osobami z rodziny. Bo w Krzy\u017cowej by\u0142 spok\u00f3j, front nigdy tu nie dotar\u0142.<\/p>\n<p>\u2013 Ale czasami mam k\u0142opot z rozr\u00f3\u017cnianiem, co sam prze\u017cy\u0142em, a co widzia\u0142em na zdj\u0119ciach \u2013 przyznaje. \u2013 Bo ojciec ca\u0142\u0105 wojn\u0119 pracowa\u0142 w Berlinie \u2013 dodaje. Wie na pewno, \u017ce widzia\u0142 go po raz ostatni w grudniu 1943 roku. Le\u017ca\u0142 wtedy w szpitalu we Wroc\u0142awiu, a ojciec przyjecha\u0142 do niego. W styczniu Helmuth James siedzia\u0142 ju\u017c w nazistowskim wi\u0119zieniu. Rok p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 stracony.<\/p>\n<p>\u2013 Oczywi\u015bcie wiedzia\u0142em, \u017ce nie \u017cyje; mama mi to powiedzia\u0142a. Ale by\u0142em zbyt m\u0142ody. W zasadzie ca\u0142e moje \u015bwiadome \u017cycie sp\u0119dzi\u0142em bez niego. Dlatego niewiele si\u0119 dla mnie zmieni\u0142o. Dopiero stopniowo zacz\u0105\u0142em u\u015bwiadamia\u0107 sobie utrat\u0119 ojca \u2013 wyja\u015bnia.<\/p>\n<h2>Kr\u0105g z Krzy\u017cowej<\/h2>\n<p>Na czele Kr\u0119gu z Krzy\u017cowej stali Helmuth James von Moltke oraz Peter Yorck von Wartenburg, przedstawiciele dw\u00f3ch pruskich rod\u00f3w szlacheckich ze \u015al\u0105ska. Nie planowali dzia\u0142a\u0144 zbrojnych przeciw Hitlerowi. Dyskutowali o przysz\u0142o\u015bci Niemiec i Europy po jego upadku.<\/p>\n<p>Obaj zostali straceni w berli\u0144skim wi\u0119zieniu Pl\u00f6tzensee. Yorck zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107 za udzia\u0142 w nieudanym zamachu pu\u0142kownika Clausa von Stauffenberga na Hitlera z 20 lipca 1944 roku ju\u017c 8 sierpnia tego\u017c roku. Wyrok zosta\u0142 wykonany jeszcze tego samego dnia.<\/p>\n<p>Moltke za\u015b, kt\u00f3ry by\u0142 przeciwnikiem rozpoczynania nowej epoki historii w\u0142asnego narodu od zamachu stanu, bo uwa\u017ca\u0142, \u017ce nazizm sam si\u0119 wypali, zosta\u0142 aresztowany ju\u017c w styczniu 1944 roku i bynajmniej nie za Kr\u0105g z Krzy\u017cowej, bo o jego istnieniu Gestapo wtedy jeszcze nie wiedzia\u0142o. Wyrok \u015bmierci us\u0142ysza\u0142 niemal p\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej, 11 stycznia 1945 roku, i te\u017c nie za ten Kr\u0105g, bo udzia\u0142u w nim mu nie udowodniono (w czasie wojny wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu sp\u0119dza\u0142 w Berlinie), lecz za snucie plan\u00f3w zbudowania demokratycznych Niemiec po upadku nazistowskiego re\u017cimu. Powieszono go dwana\u015bcie dni p\u00f3\u017aniej, 23 stycznia.<\/p>\n<h2>Gesty, kt\u00f3re organizuj\u0105 my\u015blenie<\/h2>\n<p>34 lata po wojnie Krzy\u017cowa zyska\u0142a kolejny historyczny wymiar. To tu zosta\u0142a odprawiona Msza Pojednania.<\/p>\n<p>\u2013 Jest miejscem, kt\u00f3re wpisa\u0142o si\u0119 w polsko-niemieckie relacje dzi\u0119ki symbolicznej mszy z 12 listopada 1989 roku, gdy Helmut Kohl i Tadeusz Mazowiecki w czasie nabo\u017ce\u0144stwa odprawianego przez biskupa Alfonsa Nossola przekazali sobie znak pokoju \u2013 m\u00f3wi ambasador Jan Tombi\u0144ski. \u2013 To znak, kt\u00f3ry organizuje my\u015blenie. Pami\u0119tamy, jakie wra\u017cenie robi\u0142y zdj\u0119cia czy to de Gaulle\u2019a z Adenauerem, czy Kohla z Mitterrandem. W podobny spos\u00f3b zapisa\u0142y si\u0119 w zbiorowej polsko-niemieckiej pami\u0119ci ten gest i ta msza w Krzy\u017cowej \u2013 zauwa\u017ca polski dyplomata.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1998\" aria-describedby=\"caption-attachment-1998\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-1998 size-large\" src=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Kohl-Mazowiecki-Kreisau-picture-alliance-dpa-Martin-Athenstaedt-1024x687.jpg\" alt=\"Dwaj m\u0119\u017cczy\u017ani obejmuj\u0105 si\u0119.\" width=\"800\" height=\"537\" srcset=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Kohl-Mazowiecki-Kreisau-picture-alliance-dpa-Martin-Athenstaedt-1024x687.jpg 1024w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Kohl-Mazowiecki-Kreisau-picture-alliance-dpa-Martin-Athenstaedt-300x201.jpg 300w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Kohl-Mazowiecki-Kreisau-picture-alliance-dpa-Martin-Athenstaedt-768x515.jpg 768w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Kohl-Mazowiecki-Kreisau-picture-alliance-dpa-Martin-Athenstaedt-1536x1031.jpg 1536w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Kohl-Mazowiecki-Kreisau-picture-alliance-dpa-Martin-Athenstaedt-2048x1374.jpg 2048w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Kohl-Mazowiecki-Kreisau-picture-alliance-dpa-Martin-Athenstaedt-1320x886.jpg 1320w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1998\" class=\"wp-caption-text\">Kanclerz Helmut Kohl obejmuje premiera Tadeusza Mazowieckiego 12 listopada 1989 r. w Krzy\u017cowej \u00a9 picture-alliance \/ dpa | Martin Athenst\u00e4dt<\/figcaption><\/figure>\n<p>Zdj\u0119cia, o kt\u00f3rych m\u00f3wi, przedstawiaj\u0105 prezydenta Francji de Gaulle\u2019a i kanclerza Adenauera w katedrze w Reims, gdzie w 1962 roku wsp\u00f3lnie modlili si\u0119 podczas historycznej mszy, a tak\u017ce ich u\u015bcisk podczas uroczysto\u015bci podpisania Traktatu Elizejskiego w styczniu 1963 roku w Pary\u017cu, oraz moment, gdy kanclerz Kohl i prezydent Mitterrand we wrze\u015bniu 1984 roku chwycili si\u0119 za r\u0119ce przed ossuarium na cmentarzu Douaumont.<\/p>\n<h2>Dlaczego Krzy\u017cowa?<\/h2>\n<p>Do 1945 roku wie\u015b Krzy\u017cowa nie mia\u0142a \u017cadnych polskich konotacji. Gdy po zako\u0144czeniu wojny znalaz\u0142a si\u0119 w granicach Polski, maj\u0105tek rodziny von Moltke zamieniono na PGR, gdzie popada\u0142 w ruin\u0119. O Kr\u0119gu z Krzy\u017cowej s\u0142ysza\u0142a w\u00f3wczas w Polsce mo\u017ce garstka os\u00f3b.<\/p>\n<p>Dlatego z pewnym zaskoczeniem przyj\u0119to wiadomo\u015b\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie Krzy\u017cow\u0105 wybrano na miejsce spotkania kanclerza Helmuta Kohla i Tadeusza Mazowieckego w listopadzie 1989 roku.<\/p>\n<p>Odprawiona w\u00f3wczas Msza Pojednania pocz\u0105tkowo mia\u0142a by\u0107 zorganizowana na Opolszczy\u017anie \u2013 na G\u00f3rze \u015awi\u0119tej Anny. Dla katolik\u00f3w z G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, zar\u00f3wno polskich, jak i niemieckich jest to miejsce \u015bwi\u0119te i cel pielgrzymek. Jednocze\u015bnie jednak zar\u00f3wno Polakom, jak i Niemcom G\u00f3ra \u015awi\u0119tej Anny kojarzy si\u0119 z III Powstaniem \u015al\u0105skim. I tu pojawi\u0142 si\u0119 problem, bo ka\u017cdej z obu stron kojarzy si\u0119 inaczej. Wzbudzi\u0142o to obawy, \u017ce spotkanie mog\u0142oby zako\u0144czy\u0107 si\u0119 nie pojednaniem, a spi\u0119ciem. Dlatego w\u0142adze w Warszawie zdecydowa\u0142y si\u0119 na Krzy\u017cow\u0105.<\/p>\n<h2>Sk\u0105d premier wiedzia\u0142 o Krzy\u017cowej?<\/h2>\n<p>Dzia\u0142acze wroc\u0142awskiego Klubu Inteligencji Katolickiej (KiK), przez d\u0142ugie lata byli zdania, \u017ce wyb\u00f3r Krzy\u017cowej na miejsce spotkania szef\u00f3w rz\u0105d\u00f3w Polski i Niemiec by\u0142 skutkiem zorganizowanego przez nich mi\u0119dzynarodowego seminarium o Kr\u0119gu z Krzy\u017cowej, kt\u00f3re 3 i 4 czerwca 1989 zgromadzi\u0142o we Wroc\u0142awiu ludzi z Polski, NRD i RFN oraz Holandii. Gdy nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej premierem Polski zosta\u0142 ich klubowy kolega, Tadeusz Mazowiecki, napisali do niego list, w kt\u00f3rym przedstawili swoje zamiary wobec Krzy\u017cowej.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1963\" aria-describedby=\"caption-attachment-1963\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1963 size-large\" src=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Berghaus-5-seminarium-wroclawskie-1024x683.jpg\" alt=\"Elementy wystawy w Domu na Wzg\u00f3rzu\" width=\"800\" height=\"534\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1963\" class=\"wp-caption-text\">Wystawa w Domu na Wzg\u00f3rzu, eksponaty dotycz\u0105ce seminarium o Kr\u0119gu z Krzy\u017cowej \u00a9 Aureliusz M. P\u0119dziwol<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ale po latach, w rozmowie z Ew\u0105 Unger, jedn\u0105 z os\u00f3b najbardziej zaanga\u017cowanych w ratowanie zrujnowanej Krzy\u017cowej, premier powiedzia\u0142, \u017ce o tym miejscu dowiedzia\u0142 si\u0119 sam, bo sporo czyta\u0142 o innym przeciwniku III Rzeszy, urodzonym we Wroc\u0142awiu Dietrichu Bonhoefferze, i przy tej okazji natrafi\u0142 na informacje o Kr\u0119gu z Krzy\u017cowej.\u00a0<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<h2>\u201ePrzyjedziemy, gdy zaprosz\u0105 nas Polacy\u201d<\/h2>\n<p>12 listopada 1989 roku w Krzy\u017cowej nie by\u0142o nikogo z rodziny von Moltke, cho\u0107 bardzo tego chcia\u0142 kanclerz Niemiec.<\/p>\n<p>\u2013 Helmut Kohl zadzwoni\u0142 do mojego syna Jamesa, kt\u00f3ry wtedy studiowa\u0142 w Anglii, i zaprosi\u0142 go, by jecha\u0142 razem z nim. Ze mn\u0105 nie uda\u0142o mu si\u0119 skontaktowa\u0107 \u2013 wspomina w rozmowie z DIALOGIEM Helmuth Caspar, kt\u00f3ry wtedy \u017cy\u0142 w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n<p>James Adam Mark von Moltke mia\u0142 grzecznie podzi\u0119kowa\u0107 kanclerzowi i powiedzie\u0107, \u017ce musi najpierw zapyta\u0107 babci\u0119 Frey\u0119. \u2013 Wtedy Kohl zadzwoni\u0142 do jego babci. A ona natychmiast powiedzia\u0142a \u201eNie. Przyjedziemy dopiero wtedy, gdy zaprosz\u0105 nas Polacy\u201d \u2013 kontynuuje Caspar. \u2013 To zaproszenie przysz\u0142o natychmiast.\u00a0<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<h2>Prawdziwy diament<\/h2>\n<p>Renowacja Domu na Wzg\u00f3rzu kosztowa\u0142a oko\u0142o 900 tysi\u0119cy euro, czyli 3,8 milion\u00f3w z\u0142otych, informuje Fundacja \u201eKrzy\u017cowa\u201d dla Porozumienia Europejskiego, do kt\u00f3rej nale\u017cy dawna posiad\u0142o\u015b\u0107 rodziny von Moltke, przekszta\u0142cona w latach 90. w Mi\u0119dzynarodowy Dom Spotka\u0144 M\u0142odzie\u017cy. Pieni\u0105dze na remont Domu na Wzg\u00f3rzu wy\u0142o\u017cy\u0142y przede wszystkim prywatne fundacje z Niemiec i prywatni sponsorzy, jeden z niemieckich koncern\u00f3w oraz Narodowy Instytut Wolno\u015bci z Warszawy.<\/p>\n<p>\u2013 Dla mnie osobi\u015bcie Krzy\u017cowa jest miejscem, gdzie wci\u0105\u017c na nowo prze\u017cywam, jak spotykaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 ludzie starsi, ludzie w \u015brednim wieku, ludzie m\u0142odzi, ludzie zdrowi oraz z niepe\u0142nosprawno\u015bciami z dw\u00f3ch, czasami nawet z trzech kraj\u00f3w. Spotykaj\u0105 si\u0119, wymieniaj\u0105 pogl\u0105dy, poznaj\u0105 si\u0119 i z tymi nowymi znajomo\u015bciami wracaj\u0105 do swych kraj\u00f3w \u2013 m\u00f3wi DIALOGOWI niemiecki pisarz Matthias Kneip.<\/p>\n<p>S\u0142owo Kreisau pozna\u0142 ju\u017c w szkole. Ale to by\u0142a wiedza jak o Verdun, czy Waterloo. Zna si\u0119 te miejsca z lekcji historii, jednak ma\u0142o kto wie, gdzie si\u0119 znajduj\u0105. Tym bardziej dotyczy to wsi Krzy\u017cowa. \u2013 Powiedzia\u0142bym, \u017ce wielu Niemc\u00f3w, nawet tych, kt\u00f3rzy znaj\u0105 Polsk\u0119, niekoniecznie potrafi wskaza\u0107 Krzy\u017cow\u0105 na mapie \u2013 twierdzi pisarz.<\/p>\n<p>Kneip pisze w\u0142a\u015bnie ksi\u0105\u017ck\u0119 o ma\u0142ych miejscach w Polsce, kt\u00f3re napisa\u0142y wielk\u0105 histori\u0119. Znajdzie si\u0119 w\u015br\u00f3d nich tak\u017ce Dom na Wzg\u00f3rzu.<\/p>\n<p>Bo przecie\u017c w\u0142a\u015bnie Berghaus stanowi prawdziwe serce tej posiad\u0142o\u015bci \u2013 wyja\u015bnia. \u2013 Widzi si\u0119 pa\u0142ac, ca\u0142y ten ogromny kompleks, i my\u015bli si\u0119: \u0141a\u0142, to jest w\u0142a\u015bnie Krzy\u017cowa. A tam na wzg\u00f3rzu takie ma\u0142e co\u015b. Ale to w\u0142a\u015bnie to ma\u0142e co\u015b jest prawdziwym diamentem. W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jest tak niepozorne, tak ma\u0142e i tak oddalone od pa\u0142acu i przyleg\u0142ego gospodarstwa, mo\u017cliwe by\u0142y tam spotkania cz\u0142onk\u00f3w Kr\u0119gu z Krzy\u017cowej \u2013 pointuje go\u015b\u0107 z Niemiec.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W \u015brod\u0119 3 czerwca Dom na Wzg\u00f3rzu owini\u0119ty jest czerwon\u0105 wst\u0119g\u0105 spi\u0119t\u0105 wielk\u0105 kokard\u0105. W ustawionym tu\u017c obok namiocie powoli gromadz\u0105 si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy przyjechali do Krzy\u017cowej na uroczysto\u015b\u0107 ponownego otwarcia Domu. Jej g\u0142\u00f3wnym bohaterem jest syn dawnych gospodarzy posiad\u0142o\u015bci w Kreisau, czyli dzisiejszej Krzy\u017cowej, 88-letni dzi\u015b Helmuth Caspar Graf (hrabia) von Moltke, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2002,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[61,111],"tags":[231,230,232],"themen":[],"ppma_author":[226],"class_list":["post-1949","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polska-i-niemcy","category-sechster-beitrag","tag-krag-z-krzyzowej","tag-krzyzowa","tag-msza-pojednania"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Miejsce historii. Dom na Wzg\u00f3rzu w Krzy\u017cowej znowu otwarty | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Miejsce historii. Dom na Wzg\u00f3rzu w Krzy\u017cowej znowu otwarty | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W \u015brod\u0119 3 czerwca Dom na Wzg\u00f3rzu owini\u0119ty jest czerwon\u0105 wst\u0119g\u0105 spi\u0119t\u0105 wielk\u0105 kokard\u0105. W ustawionym tu\u017c obok namiocie powoli gromadz\u0105 si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy przyjechali do Krzy\u017cowej na uroczysto\u015b\u0107 ponownego otwarcia Domu. Jej g\u0142\u00f3wnym bohaterem jest syn dawnych gospodarzy posiad\u0142o\u015bci w Kreisau, czyli dzisiejszej Krzy\u017cowej, 88-letni dzi\u015b Helmuth Caspar Graf (hrabia) von Moltke, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-23T15:57:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-08T09:57:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Berghaus-4-Krag-z-Krzyzowej-e1782386520432.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aureliusz M. P\u0119dziwol\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Wojciech Szyma\u0144ski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad\"},\"headline\":\"Miejsce historii. Dom na Wzg\u00f3rzu w Krzy\u017cowej znowu otwarty\",\"datePublished\":\"2026-06-23T15:57:14+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-08T09:57:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/\"},\"wordCount\":2147,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/Berghaus-4-Krag-z-Krzyzowej-e1782386520432.jpg\",\"keywords\":[\"Kr\u0105g z Krzy\u017cowej\",\"Krzy\u017cowa\",\"Msza Pojednania\"],\"articleSection\":[\"Polska i Niemcy\",\"Sechster Beitrag\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/\",\"name\":\"Miejsce historii. Dom na Wzg\u00f3rzu w Krzy\u017cowej znowu otwarty | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/Berghaus-4-Krag-z-Krzyzowej-e1782386520432.jpg\",\"datePublished\":\"2026-06-23T15:57:14+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-08T09:57:32+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/Berghaus-4-Krag-z-Krzyzowej-e1782386520432.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/Berghaus-4-Krag-z-Krzyzowej-e1782386520432.jpg\",\"width\":1620,\"height\":1080,\"caption\":\"Gablota ze starymi zdj\u0119ciami.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/06\\\/23\\\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Miejsce historii. Dom na Wzg\u00f3rzu w Krzy\u017cowej znowu otwarty\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/\",\"name\":\"Dialogonline.net\",\"description\":\"DIALOG online ist eine kostenlose Plattform f\u00fcr deutsch-polnischen Austausch, Politik &amp; Kultur. Die digitale Fortsetzung des Magazins DIALOG.\u00a0\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Polen & Deutschland Magazin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#organization\",\"name\":\"Dialogonline.net\",\"alternateName\":\"Polen & Deutschland Magazin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/DialogOnlineLogo2026-RGB.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/DialogOnlineLogo2026-RGB.png\",\"width\":2480,\"height\":827,\"caption\":\"Dialogonline.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/people\\\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\\\/100067489932059\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/dialog.online.de.pl?igsh=MTIxbm9pdzk2Nml1dw==&utm_source=qr\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad\",\"name\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g05fb4a6885d914334f4763830807aacd\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\"},\"description\":\"Journalist mit Schwerpunkt auf deutsch-polnischen Themen. Ehemaliger Redakteur und Berlin-Korrespondent der polnischen Redaktion der Deutschen Welle sowie Deutschland-Korrespondent des Polnischen Rundfunks. Seit Mai 2026 Chefredakteur von DIALOG online.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/author\\\/w-szymanski\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Miejsce historii. Dom na Wzg\u00f3rzu w Krzy\u017cowej znowu otwarty | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Miejsce historii. Dom na Wzg\u00f3rzu w Krzy\u017cowej znowu otwarty | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","og_description":"W \u015brod\u0119 3 czerwca Dom na Wzg\u00f3rzu owini\u0119ty jest czerwon\u0105 wst\u0119g\u0105 spi\u0119t\u0105 wielk\u0105 kokard\u0105. W ustawionym tu\u017c obok namiocie powoli gromadz\u0105 si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy przyjechali do Krzy\u017cowej na uroczysto\u015b\u0107 ponownego otwarcia Domu. Jej g\u0142\u00f3wnym bohaterem jest syn dawnych gospodarzy posiad\u0142o\u015bci w Kreisau, czyli dzisiejszej Krzy\u017cowej, 88-letni dzi\u015b Helmuth Caspar Graf (hrabia) von Moltke, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/","og_site_name":"DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/","article_published_time":"2026-06-23T15:57:14+00:00","article_modified_time":"2026-07-08T09:57:32+00:00","og_image":[{"width":1620,"height":1080,"url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Berghaus-4-Krag-z-Krzyzowej-e1782386520432.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aureliusz M. P\u0119dziwol","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Wojciech Szyma\u0144ski","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/"},"author":{"name":"Wojciech Szyma\u0144ski","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#\/schema\/person\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad"},"headline":"Miejsce historii. Dom na Wzg\u00f3rzu w Krzy\u017cowej znowu otwarty","datePublished":"2026-06-23T15:57:14+00:00","dateModified":"2026-07-08T09:57:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/"},"wordCount":2147,"publisher":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Berghaus-4-Krag-z-Krzyzowej-e1782386520432.jpg","keywords":["Kr\u0105g z Krzy\u017cowej","Krzy\u017cowa","Msza Pojednania"],"articleSection":["Polska i Niemcy","Sechster Beitrag"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/","name":"Miejsce historii. Dom na Wzg\u00f3rzu w Krzy\u017cowej znowu otwarty | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Berghaus-4-Krag-z-Krzyzowej-e1782386520432.jpg","datePublished":"2026-06-23T15:57:14+00:00","dateModified":"2026-07-08T09:57:32+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/#primaryimage","url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Berghaus-4-Krag-z-Krzyzowej-e1782386520432.jpg","contentUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Berghaus-4-Krag-z-Krzyzowej-e1782386520432.jpg","width":1620,"height":1080,"caption":"Gablota ze starymi zdj\u0119ciami."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/dialogonline.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Miejsce historii. Dom na Wzg\u00f3rzu w Krzy\u017cowej znowu otwarty"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#website","url":"https:\/\/dialogonline.net\/","name":"Dialogonline.net","description":"DIALOG online ist eine kostenlose Plattform f\u00fcr deutsch-polnischen Austausch, Politik &amp; Kultur. Die digitale Fortsetzung des Magazins DIALOG.\u00a0","publisher":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#organization"},"alternateName":"Polen & Deutschland Magazin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dialogonline.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#organization","name":"Dialogonline.net","alternateName":"Polen & Deutschland Magazin","url":"https:\/\/dialogonline.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DialogOnlineLogo2026-RGB.png","contentUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DialogOnlineLogo2026-RGB.png","width":2480,"height":827,"caption":"Dialogonline.net"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/","https:\/\/www.instagram.com\/dialog.online.de.pl?igsh=MTIxbm9pdzk2Nml1dw==&utm_source=qr"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/#\/schema\/person\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad","name":"Wojciech Szyma\u0144ski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g05fb4a6885d914334f4763830807aacd","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g","caption":"Wojciech Szyma\u0144ski"},"description":"Journalist mit Schwerpunkt auf deutsch-polnischen Themen. Ehemaliger Redakteur und Berlin-Korrespondent der polnischen Redaktion der Deutschen Welle sowie Deutschland-Korrespondent des Polnischen Rundfunks. Seit Mai 2026 Chefredakteur von DIALOG online.","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/author\/w-szymanski\/"}]}},"authors":[{"term_id":226,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"aureliusz-m-pedziwol","display_name":"Aureliusz M. P\u0119dziwol","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","first_name":"","last_name":"","user_url":"","job_title":"","description":"Dziennikarz, wsp\u00f3\u0142pracownik redakcji polskiej Deutsche Welle, przed laty tak\u017ce polskich sekcji BBC i RFI, paryskiej Kultury. Przez 20 lat by\u0142 korespondentem wiede\u0144skiego dziennika gospodarczego \u201eWirtschaftsBlatt\u201d."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1949","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1949"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2006,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1949\/revisions\/2006"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2002"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1949"},{"taxonomy":"themen","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/themen?post=1949"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}