{"id":3240,"date":"2026-09-18T16:00:34","date_gmt":"2026-09-18T14:00:34","guid":{"rendered":"https:\/\/dialogonline.net\/?p=3240"},"modified":"2026-09-18T23:36:58","modified_gmt":"2026-09-18T21:36:58","slug":"rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/","title":{"rendered":"Rzeka powinna \u0142\u0105czy\u0107, nie dzieli\u0107. Spotkania nad Nys\u0105"},"content":{"rendered":"<p>Ponad p\u00f3\u0142tora miliona ludzi \u017cyje w <a href=\"https:\/\/www.euroregion-nysa.pl\/index.php\/pl\/\">Euroregionie Neisse-Nisa-Nysa<\/a>, rozci\u0105gaj\u0105cym si\u0119 wok\u00f3\u0142 styku granic Niemiec, Polski i Czech. Niemiecka \u017bytawa, czeski Liberec i polska Jelenia G\u00f3ra to jego g\u0142\u00f3wne miasta. Euroregion powsta\u0142 ju\u017c w 1991 roku, jako pierwszy na wsch\u00f3d od \u00f3wczesnej Europejskiej Wsp\u00f3lnoty Gospodarczej.<\/p>\n<p>Dzisiejszy region nie przypomina tego z pocz\u0105tku lat 90. Du\u017co zmieni\u0142o si\u0119 na lepsze. Nieustaj\u0105cym wyzwaniem pozostaje jednak to, jak jeszcze mocniej \u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105 ludzi \u017cyj\u0105cych w trzech r\u00f3\u017cnych krajach.<\/p>\n<p>I w\u0142a\u015bnie o tym dyskutowano na pocz\u0105tku wrze\u015bnia podczas konferencji \u201eBegegnungen an der Nei\u00dfe, Spotkania na Nys\u0105\u201d, zorganizowanej przez niemieck\u0105 fundacj\u0119 IBZ St. Marienthal i polsk\u0105 Fundacj\u0119 \u201eKrzy\u017cowa\u201d dla Porozumienia Europejskiego, we wsp\u00f3\u0142pracy z niemieckim Centrum Kompetencji i Koordynacji J\u0119zyka Polskiego KoKoPol.<\/p>\n<h2>Rzeka, kt\u00f3ra mia\u0142a dzieli\u0107<\/h2>\n<p>O\u015b Euroregionu tworzy Nysa \u0141u\u017cycka, rzeka wyp\u0142ywaj\u0105ca z Czech i wyznaczaj\u0105ca w swym dalszym biegu granic\u0119 pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a Niemcami, \u0142\u0105cz\u0105c ze sob\u0105 w naturalny spos\u00f3b trzy cz\u0119\u015bci Euroregionu. Rzeki przez tysi\u0105ce lat \u0142\u0105czy\u0142y bowiem ludzi ze sob\u0105, a nie ich od siebie separowa\u0142y. Nad rzekami powstawa\u0142y miasta, ludzie osiedlali si\u0119 na obu ich brzegach, buduj\u0105c nad nimi mosty. Rzeka graniczna to podzia\u0142 sztuczny, gwa\u0142t na naturze. W przypadku Nysy jej graniczny charakter to efekt targ\u00f3w wielkich mocarstw.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3235\" aria-describedby=\"caption-attachment-3235\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3235 size-large\" src=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Goerlitz-Zgorzelec-Altstadtbruecke-Suedaussicht-2021-1024x683.jpg\" alt=\"Zdj\u0119cie pokazuje centrum G\u00f6rlitz-Zgorzeleca, z mostem i katedr\u0105 w tle \" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Goerlitz-Zgorzelec-Altstadtbruecke-Suedaussicht-2021-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Goerlitz-Zgorzelec-Altstadtbruecke-Suedaussicht-2021-300x200.jpg 300w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Goerlitz-Zgorzelec-Altstadtbruecke-Suedaussicht-2021-768x512.jpg 768w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Goerlitz-Zgorzelec-Altstadtbruecke-Suedaussicht-2021-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Goerlitz-Zgorzelec-Altstadtbruecke-Suedaussicht-2021.jpg 1620w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3235\" class=\"wp-caption-text\">G\u00f6rlitz-Zgorzelec, Most Staromiejski nad Nys\u0105, 2021 \u00a9 Aureliusz M. P\u0119dziwol<\/figcaption><\/figure>\n<p>Uczestnicy \u201eSpotka\u0144 nad Nys\u0105\u201d dyskutowali o mobilno\u015bci i dniu codziennym na tym obszarze, o j\u0119zyku, edukacji i porozumieniu, o transformacji i rozwoju regionalnym, wreszcie o kulturze i demokratycznym s\u0105siedztwie. By\u0142 w\u015br\u00f3d nich ekspert od planowania przestrzennego, by\u0142 przedstawiciel jednego z polskich przewo\u017anik\u00f3w kolejowych, byli nauczyciele, pracownicy samorz\u0105d\u00f3w, ludzie z organizacji pozarz\u0105dowych \u2013 osoby zajmuj\u0105ce si\u0119 regionem.<\/p>\n<h2>J\u0119zyk s\u0105siada<\/h2>\n<p>\u201eWe wszystkich dyskusjach chodzi\u0142o o pomys\u0142y na funkcjonowanie Euroregionu, o inspiracje dla zacie\u015bniania wsp\u00f3\u0142pracy, o aktywizacj\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w\u201d \u2013 t\u0142umaczy Tomasz Skonieczny z <a href=\"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/06\/23\/naznaczony-historia-dom-na-wzgorzu-w-krzyzowej-znowu-otwarty\/\">Fundacji Krzy\u017cowa<\/a> w rozmowie z DIALOG Online. On sam m\u00f3wi\u0142 na konferencji o polsko-niemieckim podr\u0119czniku \u201eEuropa. Nasza historia\u201d, kt\u00f3ry jego zdaniem jest najlepszym narz\u0119dziem do wsp\u00f3lnej pracy edukacyjnej na temat dziej\u00f3w nie tylko polsko-niemieckich, ale ca\u0142ego regionu \u015al\u0105ska.<\/p>\n<p>By\u0142a to konferencja polsko-niemiecka, ale w St. Marienthalu sporo te\u017c si\u0119 m\u00f3wi\u0142o o Czechach, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie poj\u0119cia \u201ej\u0119zyk s\u0105siada\u201d.<\/p>\n<p>\u201eJ\u0119zyk s\u0105siada to jest co\u015b innego ni\u017c po prostu j\u0119zyk obcy\u201d \u2013 przekonywa\u0142 Czes\u0142aw Fiedorowicz z Gubina, kt\u00f3ry swego czasu zainicjowa\u0142 powstanie Euroregionu Sprewa-Nysa-B\u00f3br, a obecnie jest prezesem Federacji Euroregion\u00f3w Rzeczypospolitej Polskiej, zrzeszaj\u0105cej 16 takich stowarzysze\u0144, kt\u00f3re powsta\u0142y przy wszystkich granicach Polski.<\/p>\n<h2>Wieloj\u0119zyczno\u015b\u0107 a PKB<\/h2>\n<p>Fiedorowicz uwa\u017ca, \u017ce nauk\u0119 j\u0119zyka s\u0105siada nale\u017cy wprowadzi\u0107 ustawowo i \u017ce powinna si\u0119 ona zaczyna\u0107 jak najwcze\u015bniej, najlepiej ju\u017c w przedszkolu.<\/p>\n<p>\u201eMa\u0142o tego, Unia Europejska powinna dawa\u0107 szczeg\u00f3lne bonusy dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 uczy\u0107 j\u0119zyka s\u0105siada\u201d \u2013 twierdzi samorz\u0105dowiec z Gubina, kt\u00f3ry przez trzy kadencje by\u0142 te\u017c pos\u0142em reprezentuj\u0105cym Uni\u0119 Demokratyczn\u0105, Uni\u0119 Wolno\u015bci, a w ko\u0144cu Platform\u0119 Obywatelsk\u0105. \u201eBo to nie polega na tym, \u017ce skoro ja jestem wielki, to mi wolno wszystko. Je\u015bli t\u0119 wielko\u015b\u0107 rozumiemy w wymiarze europejskim, to musimy szanowa\u0107 j\u0119zyk i kultur\u0119 mniejszego s\u0105siada. Dlatego ten j\u0119zyk jest tak bardzo wa\u017cny\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3236\" aria-describedby=\"caption-attachment-3236\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3236 size-large\" src=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Fiedorowicz-Czeslaw-1-1024x683.jpg\" alt=\"M\u0119\u017cczyzna w marynarce patrzy do aparatu i gestykuluje \" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Fiedorowicz-Czeslaw-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Fiedorowicz-Czeslaw-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Fiedorowicz-Czeslaw-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Fiedorowicz-Czeslaw-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Fiedorowicz-Czeslaw-1.jpg 1620w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3236\" class=\"wp-caption-text\">J\u0119zyk s\u0105siada to jest co\u015b innego ni\u017c po prostu j\u0119zyk obcy \u2013 m\u00f3wi Czes\u0142aw Fiedorowicz \u00a9 Aureliusz M. P\u0119dziwol<\/figcaption><\/figure>\n<p>Tak\u017ce Tomasz Skonieczny jest zdania, \u017ce nauka j\u0119zyk\u00f3w narod\u00f3w \u017cyj\u0105cych po drugiej stronie granicy potrzebuje impuls\u00f3w ze strony w\u0142adz.<\/p>\n<p>\u201eZa atrakcyjny w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy uchodzi teraz j\u0119zyk hiszpa\u0144ski. Ale czy to jest kierunek, kt\u00f3ry powinien by\u0107 preferowany przez ministerstwo edukacji, je\u017celi chodzi o wzmacnianie kompetencji j\u0119zykowych?\u201d \u2013 pyta przedstawiciel Fundacji \u201eKrzy\u017cowa\u201d. Na takie wsparcie pa\u0144stwa zas\u0142ugiwa\u0142aby natomiast jego zdaniem nauka niemieckiego i czeskiego.<\/p>\n<p>\u201eW tym bardzo specyficznym regionie Nysy dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 z pewnym otwarciem na tr\u00f3jj\u0119zyczno\u015b\u0107 otwiera wiele drzwi\u201d \u2013 twierdzi Skonieczny. \u201eS\u0105 nawet badania pokazuj\u0105ce, w jaki spos\u00f3b mog\u0142oby to wp\u0142ywa\u0107 na wzrost PKB, gdyby\u015bmy komunikowali si\u0119 skuteczniej i dzi\u0119ki temu \u0142atwiej nawi\u0105zywali relacje biznesowe z krajem s\u0105siada\u201d \u2013 wskazuje.<\/p>\n<h2>Ciekawo\u015b\u0107 innych kultur<\/h2>\n<p>Miroslava Lenzov\u00e1 jest Czeszk\u0105 z Liberca. Na \u201eSpotkaniach nad Nys\u0105\u201d by\u0142a jedyn\u0105 przedstawicielk\u0105 swojego kraju, reprezentowa\u0142a jednak Niemcy. Mieszka bowiem i pracuje w \u017bytawie, Zittau.<\/p>\n<p>\u201ePrzeprowadzi\u0142am si\u0119 tam z rodzin\u0105 trzy lata temu. Chcia\u0142am, by moje dzieci wychowywa\u0142y si\u0119 w dwuj\u0119zycznym otoczeniu\u201d \u2013 m\u00f3wi. \u201eA poniewa\u017c sporo lat uczy\u0142am si\u0119 niemieckiego, chcia\u0142am pracowa\u0107 w\u015br\u00f3d ludzi m\u00f3wi\u0105cych tym j\u0119zykiem\u201d.<\/p>\n<p>Lenzov\u00e1 znalaz\u0142a zatrudnienie w \u017cytawskim zarz\u0105dzie miasta. O Niemczech, niemieckiej kulturze i historii wie du\u017co wi\u0119cej ni\u017c o Polsce. \u201eWidzia\u0142am te\u017c wi\u0119cej niemieckich miast ni\u017c polskich\u201d \u2013 przyznaje.<\/p>\n<p>Udzia\u0142 w polsko-niemieckiej konferencji by\u0142 dla niej do\u015bwiadczeniem otwieraj\u0105cym nowe perspektywy. \u201ePrzyjecha\u0142o tu mn\u00f3stwo ludzi z r\u00f3\u017cnych miejsc, z rozmaitych instytucji. Rozmowy z nimi bardzo wzbogacaj\u0105\u201d \u2013 zapewnia, podkre\u015blaj\u0105c jednak od razu, \u017ce nie tyle dowiedzia\u0142a si\u0119 z nich czego\u015b nowego, co pozna\u0142a dzi\u0119ki nim ludzi maj\u0105cych podobne marzenia i cele. \u201eMy\u015bl\u0119, \u017ce i dla nich ta ciekawo\u015b\u0107 poznawania s\u0105siad\u00f3w jest g\u0142\u00f3wnym motorem dzia\u0142a\u0144\u201d \u2013 dodaje.<\/p>\n<h2>Jeszcze jeden s\u0105siad<\/h2>\n<p>W zale\u017cno\u015bci od tego, zza kt\u00f3rej granicy si\u0119 spogl\u0105da, s\u0105siadem nad Nys\u0105 \u0141u\u017cyck\u0105 jest zazwyczaj Niemiec, Polak lub Czech.\u00a0Ale na obszarze Euroregionu Nysa \u017cyj\u0105 jeszcze \u0141u\u017cyczanie, zwani te\u017c Serbo\u0142u\u017cyczanami, albo Serbami \u0142u\u017cyckimi. \u201eO nich jednak nie rozmawiali\u015bmy\u201d \u2013 potwierdza Lenzov\u00e1.\u00a0\u0141u\u017cyczanie s\u0105 w Niemczech oficjalnie uznani za mniejszo\u015b\u0107 narodow\u0105 \u2013 obok Du\u0144czyk\u00f3w, Fryz\u00f3w oraz Sinti i Rom\u00f3w. Dziel\u0105 si\u0119 na G\u00f3rno\u0142u\u017cyczan i Dolno\u0142u\u017cyczan, m\u00f3wi\u0105cych swoimi w\u0142asnymi j\u0119zykami, g\u00f3rno- i dolno\u0142u\u017cyckim.<\/p>\n<p>S\u0105siadami s\u0105 przede wszystkim dla Niemc\u00f3w. Czesi maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 ich istnienia, skoro ich pierwszy prezydent Tom\u00e1\u0161 Garrigue Masaryk (od 1918 do 1935 r.) kre\u015bli\u0142 plany przy\u0142\u0105czenia \u0141u\u017cyc do Czechos\u0142owacji. O \u0141u\u017cyczanach prawdopodobnie najmniej wiedz\u0105 Polacy. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce to s\u0105siedztwo jest dla nich ca\u0142kiem nowe, zacz\u0119\u0142o si\u0119 bowiem dopiero w 1945 roku, wraz z przesuni\u0119ciem ca\u0142ego kraju na zach\u00f3d.<\/p>\n<h2>Otwieranie i zamykanie granic<\/h2>\n<p>Otwarcie granic po 1989 roku, wej\u015bcie do Unii Europejskiej pi\u0119tna\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej i do strefy Schengen po kolejnych kilku latach, wreszcie wyga\u015bni\u0119cie okres\u00f3w przej\u015bciowych, uniemo\u017cliwiaj\u0105cych swobodne podejmowanie pracy w tak zwanych krajach starej Unii, najd\u0142u\u017cszych w\u0142a\u015bnie w Niemczech, doprowadzi\u0142o do ogromnych zmian zw\u0142aszcza na pograniczach Polski i Niemiec oraz Czech i Niemiec, a tak\u017ce oczywi\u015bcie dalej na po\u0142udnie, mi\u0119dzy Czechami, S\u0142owacj\u0105 i W\u0119grami a Austri\u0105.<\/p>\n<p>Niemcy i Austriacy zacz\u0119li je\u017adzi\u0107 na tanie zakupy za dawn\u0105 \u017celazn\u0105 kurtyn\u0119, a w miar\u0119 up\u0142ywu czasu odkrywali tak\u017ce atrakcyjn\u0105 ofert\u0119 turystyczn\u0105 i kulinarn\u0105 pa\u0144stw po\u0142o\u017conych na wsch\u00f3d od nich. Z kolei Polacy i Czesi znajdowali mo\u017cliwo\u015bci atrakcyjnego zatrudnienia, a nawet zamieszkania po drugiej strony granicy, w wyludniaj\u0105cych si\u0119 wschodnich landach.<\/p>\n<p>Jak bardzo ten kawa\u0142ek \u015bwiata si\u0119 zmieni\u0142 przez te lata, pokaza\u0142a pandemia covidu, na kt\u00f3r\u0105 rz\u0105dy pa\u0144stw zareagowa\u0142y brutalnym zamykaniem granic. \u2013\u201eZ Gubina do Zielonej G\u00f3ry mog\u0142em jecha\u0107 swobodnie, ale nie mog\u0142em przej\u015b\u0107 do Guben, bo to jest inne pa\u0144stwo\u201d \u2013 przypomina sobie Czes\u0142aw Fiedorowicz. Ponowne zamkni\u0119cie granic wywo\u0142a\u0142o mn\u00f3stwo komplikacji, jakich nikt si\u0119 ju\u017c nie spodziewa\u0142. Problemy mia\u0142a zar\u00f3wno niemiecka s\u0142u\u017cba zdrowia, jak i gospodarka zatrudniaj\u0105ca Polak\u00f3w i Czech\u00f3w, doje\u017cd\u017caj\u0105cych do pracy ze swoich dom\u00f3w po drugiej stronie granicy, bo ich wjazd do Niemiec uwarunkowany by\u0142 ustawicznym testowaniem si\u0119 na koronawirusa.<\/p>\n<p>Odwo\u0142anie ogranicze\u0144 zwi\u0105zanych z pandemi\u0105 w kwietniu 2023 roku tylko na kr\u00f3tko poprawi\u0142o sytuacj\u0119. P\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej Niemcy wprowadzi\u0142y bowiem ponownie kontrole na granicach z Polsk\u0105 i Czechami, a po roku ju\u017c na wszystkich pozosta\u0142ych. Tym razem argumentem by\u0142y problemy z imigracj\u0105 (granica z Austri\u0105 jest kontrolowana z tego powodu nieprzerwanie ju\u017c od 2015 roku).<\/p>\n<h2>Odbudowany most<\/h2>\n<p>Kwestie regulacji granicznych le\u017c\u0105 jednak poza zasi\u0119giem lokalnych mo\u017cliwo\u015bci. Dlatego w St. Marienthalu rozmawiano raczej o sposobach poprawienia mobilno\u015bci pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi cz\u0119\u015bciami Euroregionu Nysa, co z jednej strony oznacza nacisk na rozw\u00f3j po\u0142\u0105cze\u0144 kolejowych prowadz\u0105cych przez granice pa\u0144stw, z drugiej \u2013 w regionie przeci\u0119tym rzek\u0105 \u2013 budow\u0119 most\u00f3w, kt\u00f3rych dzi\u015b na Nysie \u0141u\u017cyckiej, jak wskazuje Czes\u0142aw Fiedorowicz, jest wci\u0105\u017c mniej, ni\u017c ich by\u0142o przed wojn\u0105.<\/p>\n<p>Potwierdza to Maciej Zathey, dyrektor funkcjonuj\u0105cego przy samorz\u0105dzie wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego Instytutu Rozwoju Terytorialnego (IRT), odpowiedzialnego za polityk\u0119 przestrzenn\u0105 i rozw\u00f3j regionalny.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3237\" aria-describedby=\"caption-attachment-3237\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3237 size-large\" src=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bad-Muskau-Lugknitz-Neisse-Bruecke-vor-Rekonstruktion-2003-1-1024x683.jpg\" alt=\"Resztki starego mostu w korycie rzeki\" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bad-Muskau-Lugknitz-Neisse-Bruecke-vor-Rekonstruktion-2003-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bad-Muskau-Lugknitz-Neisse-Bruecke-vor-Rekonstruktion-2003-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bad-Muskau-Lugknitz-Neisse-Bruecke-vor-Rekonstruktion-2003-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bad-Muskau-Lugknitz-Neisse-Bruecke-vor-Rekonstruktion-2003-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bad-Muskau-Lugknitz-Neisse-Bruecke-vor-Rekonstruktion-2003-1.jpg 1620w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3237\" class=\"wp-caption-text\">Bad Muskau-\u0141\u0119knica, most na Nysie przed rekonstrukcj\u0105, 2003 \u00a9 Aureliusz M. P\u0119dziwol<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dzia\u0142ania zwi\u0105zane z popraw\u0105 dost\u0119pno\u015bci i mobilno\u015bci\u0105 transgraniczn\u0105 prowadzone s\u0105 na Dolnym \u015al\u0105sku ju\u017c od lat 90. XX wieku. \u201ePo transformacji systemowej mieli\u015bmy do czynienia z eksplozj\u0105 entuzjazmu. Na jego fali zg\u0142aszane by\u0142y bardzo odwa\u017cne projekty, bardzo \u015bmia\u0142e wizje, jak propozycja wsp\u00f3lnej koncepcji rozwoju dla G\u00f6rlitz i Zgorzelca, dw\u00f3ch miast zakorzenionych ju\u017c w odr\u0119bnych systemach pa\u0144stwowych, ale funkcjonuj\u0105cych jako jedna przestrze\u0144 miejska\u201d \u2013 przypomina Zathey. Symbolem tych zamiar\u00f3w sta\u0142a si\u0119 odbudowa Mostu Staromiejskiego, wysadzonego przez Wehrmacht w ostatnich dniach wojny, wraz z wszystkimi innymi mostami na Nysie \u0141u\u017cyckiej. \u201eZosta\u0142 oddany do u\u017cytku w 2004 roku, kiedy Polska wesz\u0142a do Unii Europejskiej\u201d \u2013 dodaje dyrektor IRT.<\/p>\n<h2>Nepomucen ocala\u0142, klasztor te\u017c<\/h2>\n<p>Tu\u017c za zabudowaniami klasztoru St. Marienthal wida\u0107 jeszcze przycz\u00f3\u0142ki dawnego mostu, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy\u0142 le\u017c\u0105ce na lewym brzegu Nysy miasto Ostrowiec (Ostritz) z polsk\u0105 dzi\u015b wsi\u0105 Posada, kt\u00f3ra wtedy te\u017c by\u0142a niemiecka i nazywa\u0142a si\u0119 Rusdorf. Na mo\u015bcie \u2013 jak to w tej cz\u0119\u015bci Europy bywa \u2013 sta\u0142a kiedy\u015b barokowa rze\u017aba przedstawiaj\u0105ca Jana Nepomucena. W 1897 roku pow\u00f3d\u017a zerwa\u0142a most i porwa\u0142a \u015bwi\u0119tego, kt\u00f3ry jest w\u0142a\u015bnie od tego, by chroni\u0107 mosty i strzec przed powodziami. Most odbudowano ju\u017c w roku nast\u0119pnym, ale w 1945 roku podzieli\u0142 on los wszystkich innych przepraw przez Nys\u0119.<\/p>\n<p>Figur\u0119 odnaleziono za\u015b kilka kilometr\u00f3w dalej i ustawiono przed klasztorem. Ocala\u0142a, jak i sam klasztor, kt\u00f3ry wprawdzie te\u017c mia\u0142 zosta\u0107 wysadzony, ale uniemo\u017cliwi\u0142y to zakonnice, kt\u00f3re odm\u00f3wi\u0142y opuszczenia jego mur\u00f3w.<\/p>\n<p>Mostu za\u015b nie ma. \u201eJego rekonstrukcja zosta\u0142a jednak wpisana do polsko-niemieckiej umowy dotycz\u0105cej przepraw na Nysie \u0141u\u017cyckiej i Odrze. Obowi\u0105zek odbudowy i utrzymania go w przysz\u0142o\u015bci spoczywa po stronie niemieckiej. Zgodnie z umow\u0105 ma to by\u0107 most pieszo-rowerowy\u201d \u2013 m\u00f3wi DIALOG Online Maciej Zathey.<\/p>\n<h2>Systemowa niesp\u00f3jno\u015b\u0107<\/h2>\n<p>\u201eProblemem nie jest sama granica, ale systemy, kt\u00f3re nie pasuj\u0105 do siebie\u201d \u2013 uznali uczestnicy \u201eSpotka\u0144 nad Nys\u0105\u201d w pierwszym podsumowaniu swoich dyskusji.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3238\" aria-describedby=\"caption-attachment-3238\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3238 size-large\" src=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zathey-Maciej-2-mit-Anna-Poznanska-von-Krzyzowa-1024x683.jpg\" alt=\"M\u0119\u017cczyzna w bia\u0142ej koszuli przys\u0142uchuje si\u0119 dyskusji, w tle siedzi kobieta w kapeluszu \" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zathey-Maciej-2-mit-Anna-Poznanska-von-Krzyzowa-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zathey-Maciej-2-mit-Anna-Poznanska-von-Krzyzowa-300x200.jpg 300w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zathey-Maciej-2-mit-Anna-Poznanska-von-Krzyzowa-768x512.jpg 768w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zathey-Maciej-2-mit-Anna-Poznanska-von-Krzyzowa-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zathey-Maciej-2-mit-Anna-Poznanska-von-Krzyzowa.jpg 1620w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3238\" class=\"wp-caption-text\">Problem zaczyna si\u0119 gdy spotykaj\u0105 si\u0119 terytoria dw\u00f3ch odmiennych porz\u0105dk\u00f3w prawnych m\u00f3wi Maciej Zathey \u00a9 Aureliusz M. P\u0119dziwol<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u201eGranica administracyjna sama w sobie nie stanowi bariery. To linia na mapie\u201d \u2013 twierdzi dyrektor Instytutu Rozwoju Terytorialnego i wskazuje, \u017ce wewn\u0105trz pa\u0144stw te\u017c istniej\u0105 granice. \u201eW Polsce na przyk\u0142ad mi\u0119dzy gminami czy wojew\u00f3dztwami. Oddzielaj\u0105 terytoria znajduj\u0105ce si\u0119 pod zarz\u0105dem innych instytucji publicznych\u201d \u2013 t\u0142umaczy. Problem zaczyna si\u0119 jego zdaniem wtedy, \u201egdy spotykaj\u0105 si\u0119 terytoria dw\u00f3ch odmiennych porz\u0105dk\u00f3w prawnych, system\u00f3w planistycznych, kultur administracji publicznej, a tak\u017ce system\u00f3w edukacji; gdy po obu stronach granicy obowi\u0105zuj\u0105 inne regulacje dotycz\u0105ce infrastruktury energetycznej, transportowej, czy teleinformatycznej\u201d. \u201eTo mieli na my\u015bli uczestnicy, komentuj\u0105c zderzenie system\u00f3w Polski i Niemiec, kt\u00f3re nie s\u0105 ze sob\u0105 zharmonizowane, mimo \u017ce na poziomie cel\u00f3w podlegamy tym samym regulacjom UE\u201d \u2013 wyja\u015bnia Maciej Zathey.<\/p>\n<p>Ta systemowa niesp\u00f3jno\u015b\u0107 przejawia si\u0119 tak\u017ce w \u017cyciu codziennym ludzi \u017cyj\u0105cych przy granicy. \u201eKiedy rozmaite regulacje sprawiaj\u0105, \u017ce wcale nie jest \u0142atwo wys\u0142a\u0107 dzieci do szko\u0142y w kraju s\u0105siada czy skorzysta\u0107 z instytucji opieki zdrowotnej po drugiej stronie granicy\u201d \u2013 dodaje dr Tomasz Skonieczny z Fundacji \u201eKrzy\u017cowa\u201d.<\/p>\n<h2>Cud<\/h2>\n<p>Andreas von Roehl z administracji krajowej (Landesverwaltung) Saksonii, kt\u00f3ry ponad 20 lat temu by\u0142 konsulem Niemiec we Wroc\u0142awiu i pracowa\u0142 tak\u017ce w ministerstwach w Pradze oraz w urz\u0119dzie regionalnym w U\u015bciu nad \u0141ab\u0105, wyst\u0105pi\u0142 podczas \u201eSpotka\u0144 nad Nys\u0105\u201d z pomys\u0142em zawarcia umowy wzorowanej na zawartym w 1996 roku przez rz\u0105dy Niemiec, Francji, Luksemburga i Szwajcarii Porozumieniu z Karlsruhe (Karlsruher \u00dcbereinkommen) o transgranicznej wsp\u00f3\u0142pracy wyszczeg\u00f3lnionych tam region\u00f3w tych czterech pa\u0144stw.<\/p>\n<p>Podobny pomys\u0142 zg\u0142osi\u0142 te\u017c Czes\u0142aw Fiedorowicz z Gubina. \u201ePublicznie zaproponowa\u0142em dzisiaj koncepcj\u0119 wsp\u00f3lnoty po\u0142o\u017conych wzd\u0142u\u017c Nysy \u0141u\u017cyckiej gmin i powiat\u00f3w z Czech, Niemiec i Polski, by mog\u0142y ze sob\u0105 rozmawia\u0107 o r\u00f3\u017cnych wa\u017cnych dziedzinach dotycz\u0105cych naszego \u017cycia i przysz\u0142o\u015bci. Chodzi o to, \u017ceby\u015bmy mogli jako przedstawiciele samorz\u0105d\u00f3w trzech pa\u0144stw kierowa\u0107 do swoich rz\u0105d\u00f3w to, co nam si\u0119 uda ustali\u0107 wsp\u00f3lnie\u201d\u00a0 \u2013 m\u00f3wi w rozmowie z DIALOG Online.<\/p>\n<p>Szef Federacji Euroregion\u00f3w Rzeczypospolitej chcia\u0142by zbudowa\u0107 tak\u0105 platform\u0119 rozm\u00f3w, bo wie, co ju\u017c osi\u0105gni\u0119to. \u201eTo sprzymierzenie Polak\u00f3w i Niemc\u00f3w po tej okrutnej wojnie jest cudem! Ja powiem tak: to jest jeden z cud\u00f3w \u015bwiata, niech trwa wiecznie! Zr\u00f3bmy wszystko, by\u015bmy trwali, by moje dzieci, moje wnuki trwa\u0142y w pokoju z Niemcami na zawsze. Jeste\u015bmy w stanie wzi\u0105\u0107 na siebie wi\u0119cej zada\u0144 ni\u017c ktokolwiek mo\u017ce to sobie wyobrazi\u0107\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ponad p\u00f3\u0142tora miliona ludzi \u017cyje w Euroregionie Neisse-Nisa-Nysa, rozci\u0105gaj\u0105cym si\u0119 wok\u00f3\u0142 styku granic Niemiec, Polski i Czech. Niemiecka \u017bytawa, czeski Liberec i polska Jelenia G\u00f3ra to jego g\u0142\u00f3wne miasta. Euroregion powsta\u0142 ju\u017c w 1991 roku, jako pierwszy na wsch\u00f3d od \u00f3wczesnej Europejskiej Wsp\u00f3lnoty Gospodarczej. Dzisiejszy region nie przypomina tego z pocz\u0105tku lat 90. Du\u017co zmieni\u0142o [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3247,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[61,70],"tags":[],"themen":[],"ppma_author":[226],"class_list":["post-3240","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polska-i-niemcy","category-top-thema"],"featured_image_src":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2-1024x576.jpg","blog_images":{"medium":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2-300x169.jpg","large":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2-1024x576.jpg"},"acf":[],"ams_acf":[{"key":"video_link","label":"Video Link","value":""},{"key":"teaser","label":"Zajawka","value":"\u201eProblemem nie jest sama granica, ale systemy, kt\u00f3re nie pasuj\u0105 do siebie\u201d \u2013 m\u00f3wili uczestnicy polsko-niemieckiej transgranicznej debaty w St. Marienthal."}],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Rzeka powinna \u0142\u0105czy\u0107, nie dzieli\u0107. Spotkania nad Nys\u0105 | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Polsko-niemiecka debata w St. Marienthal: nie granica, lecz nieskoordynowane systemy s\u0105 prawdziwym problemem.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rzeka powinna \u0142\u0105czy\u0107, nie dzieli\u0107. Spotkania nad Nys\u0105 | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Polsko-niemiecka debata w St. Marienthal: nie granica, lecz nieskoordynowane systemy s\u0105 prawdziwym problemem.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-18T14:00:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-18T21:36:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1248\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"702\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aureliusz M. P\u0119dziwol\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Wojciech Szyma\u0144ski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad\"},\"headline\":\"Rzeka powinna \u0142\u0105czy\u0107, nie dzieli\u0107. Spotkania nad Nys\u0105\",\"datePublished\":\"2026-09-18T14:00:34+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-18T21:36:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/\"},\"wordCount\":2399,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2.jpg\",\"articleSection\":[\"Polska i Niemcy\",\"Top Thema\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/\",\"name\":\"Rzeka powinna \u0142\u0105czy\u0107, nie dzieli\u0107. Spotkania nad Nys\u0105 | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-18T14:00:34+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-18T21:36:58+00:00\",\"description\":\"Polsko-niemiecka debata w St. Marienthal: nie granica, lecz nieskoordynowane systemy s\u0105 prawdziwym problemem.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2.jpg\",\"width\":1248,\"height\":702,\"caption\":\"Animowane zdj\u0119cie przedstawia miasto nad rzek\u0105 i most\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/09\\\/18\\\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rzeka powinna \u0142\u0105czy\u0107, nie dzieli\u0107. Spotkania nad Nys\u0105\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/\",\"name\":\"Dialogonline.net\",\"description\":\"DIALOG online ist eine kostenlose Plattform f\u00fcr deutsch-polnischen Austausch, Politik &amp; Kultur. Die digitale Fortsetzung des Magazins DIALOG.\u00a0\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Polen & Deutschland Magazin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"Dialogonline.net\",\"alternateName\":\"Polen & Deutschland Magazin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Logo-ERweitert_zweisprachig_polnisch_Web.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Logo-ERweitert_zweisprachig_polnisch_Web.png\",\"width\":2560,\"height\":831,\"caption\":\"Dialogonline.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/people\\\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\\\/100067489932059\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/dialog.online.de.pl?igsh=MTIxbm9pdzk2Nml1dw==&utm_source=qr\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad\",\"name\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g05fb4a6885d914334f4763830807aacd\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\"},\"description\":\"Journalist mit Schwerpunkt auf deutsch-polnischen Themen. Ehemaliger Redakteur und Berlin-Korrespondent der polnischen Redaktion der Deutschen Welle sowie Deutschland-Korrespondent des Polnischen Rundfunks. Seit Mai 2026 Chefredakteur von DIALOG online. Profil auf LinkedIn Profil auf Facebook\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/author\\\/w-szymanski\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rzeka powinna \u0142\u0105czy\u0107, nie dzieli\u0107. Spotkania nad Nys\u0105 | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","description":"Polsko-niemiecka debata w St. Marienthal: nie granica, lecz nieskoordynowane systemy s\u0105 prawdziwym problemem.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Rzeka powinna \u0142\u0105czy\u0107, nie dzieli\u0107. Spotkania nad Nys\u0105 | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","og_description":"Polsko-niemiecka debata w St. Marienthal: nie granica, lecz nieskoordynowane systemy s\u0105 prawdziwym problemem.","og_url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/","og_site_name":"DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/","article_published_time":"2026-09-18T14:00:34+00:00","article_modified_time":"2026-09-18T21:36:58+00:00","og_image":[{"width":1248,"height":702,"url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aureliusz M. P\u0119dziwol","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Wojciech Szyma\u0144ski","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/"},"author":{"name":"Wojciech Szyma\u0144ski","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#\/schema\/person\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad"},"headline":"Rzeka powinna \u0142\u0105czy\u0107, nie dzieli\u0107. Spotkania nad Nys\u0105","datePublished":"2026-09-18T14:00:34+00:00","dateModified":"2026-09-18T21:36:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/"},"wordCount":2399,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2.jpg","articleSection":["Polska i Niemcy","Top Thema"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/","name":"Rzeka powinna \u0142\u0105czy\u0107, nie dzieli\u0107. Spotkania nad Nys\u0105 | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2.jpg","datePublished":"2026-09-18T14:00:34+00:00","dateModified":"2026-09-18T21:36:58+00:00","description":"Polsko-niemiecka debata w St. Marienthal: nie granica, lecz nieskoordynowane systemy s\u0105 prawdziwym problemem.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/#primaryimage","url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2.jpg","contentUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Neisse-Gorlitz1_stonowane2.jpg","width":1248,"height":702,"caption":"Animowane zdj\u0119cie przedstawia miasto nad rzek\u0105 i most"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/09\/18\/rzeka-powinna-laczyc-nie-dzielic-spotkania-nad-nysa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rzeka powinna \u0142\u0105czy\u0107, nie dzieli\u0107. Spotkania nad Nys\u0105"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#website","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/","name":"Dialogonline.net","description":"DIALOG online ist eine kostenlose Plattform f\u00fcr deutsch-polnischen Austausch, Politik &amp; Kultur. Die digitale Fortsetzung des Magazins DIALOG.\u00a0","publisher":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#organization"},"alternateName":"Polen & Deutschland Magazin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#organization","name":"Dialogonline.net","alternateName":"Polen & Deutschland Magazin","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Logo-ERweitert_zweisprachig_polnisch_Web.png","contentUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Logo-ERweitert_zweisprachig_polnisch_Web.png","width":2560,"height":831,"caption":"Dialogonline.net"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/","https:\/\/www.instagram.com\/dialog.online.de.pl?igsh=MTIxbm9pdzk2Nml1dw==&utm_source=qr"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#\/schema\/person\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad","name":"Wojciech Szyma\u0144ski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g05fb4a6885d914334f4763830807aacd","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g","caption":"Wojciech Szyma\u0144ski"},"description":"Journalist mit Schwerpunkt auf deutsch-polnischen Themen. Ehemaliger Redakteur und Berlin-Korrespondent der polnischen Redaktion der Deutschen Welle sowie Deutschland-Korrespondent des Polnischen Rundfunks. Seit Mai 2026 Chefredakteur von DIALOG online. Profil auf LinkedIn Profil auf Facebook","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/author\/w-szymanski\/"}]}},"authors":[{"term_id":226,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"aureliusz-m-pedziwol","display_name":"Aureliusz M. P\u0119dziwol","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","first_name":"","last_name":"","user_url":"","job_title":"","description":"Dziennikarz, wsp\u00f3\u0142pracownik redakcji polskiej Deutsche Welle, przed laty tak\u017ce polskich sekcji BBC i RFI, paryskiej Kultury. Przez 20 lat by\u0142 korespondentem wiede\u0144skiego dziennika gospodarczego \u201eWirtschaftsBlatt\u201d."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3240","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3240"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3240\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3241,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3240\/revisions\/3241"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3240"},{"taxonomy":"themen","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/themen?post=3240"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}