{"id":4048,"date":"2026-10-22T17:41:19","date_gmt":"2026-10-22T15:41:19","guid":{"rendered":"https:\/\/dialogonline.net\/?p=4048"},"modified":"2026-10-22T18:36:09","modified_gmt":"2026-10-22T16:36:09","slug":"nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/","title":{"rendered":"Nadal pojednanie czy ju\u017c zwyk\u0142e s\u0105siedztwo?"},"content":{"rendered":"

Po 10 latach pracy w Fundacji \u201eKrzy\u017cowa\u201d dla Porozumienia Europejskiego przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 Pan do Fundacji im. Maksymiliana Kolbego. Prosz\u0119 opowiedzie\u0107 wi\u0119cej o tej instytucji.<\/strong><\/p>\n

Robert \u017burek: Najpierw doprecyzuj\u0119: pracuj\u0119 teraz zar\u00f3wno w Fundacji im. Maksymiliana Kolbego<\/a>, jak i w stowarzyszeniu Dzie\u0142o im. Maksymiliana Kolbego<\/a>. To dwie organizacje. Starsza z nich, Dzie\u0142o, istnieje od lat 70. Zosta\u0142a powo\u0142ana do \u017cycia przez niemiecki Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, by wspiera\u0107 ofiary niemieckich zbrodni, pope\u0142nionych w czasie II wojny \u015bwiatowej, na wschodzie Europy, g\u0142\u00f3wnie w Polsce. Dzie\u0142o ma siedzib\u0119 we Fryburgu Bryzgowijskim i do dzi\u015b po\u015bwi\u0119ca si\u0119 temu zadaniu, prowadz\u0105c te\u017c r\u00f3\u017cne dzia\u0142ania edukacyjne.<\/p>\n

Od 2007 roku istnieje natomiast Fundacja im. Maksymiliana Kolbego z siedzib\u0105 w Bonn. Zajmuje si\u0119 ona g\u0142\u00f3wnie edukacj\u0105, i to nie tyle w kontek\u015bcie polsko-niemieckim, co europejskim. Stara si\u0119 nie\u015b\u0107 do\u015bwiadczenie polsko-niemieckiego pojednania w te rejony Europy, w kt\u00f3rych rany po konfliktach wci\u0105\u017c s\u0105 \u015bwie\u017ce i w kt\u00f3rych to do\u015bwiadczenie mo\u017ce inspirowa\u0107 ludzi do szukania pojednania.<\/p>\n

Zarz\u0105dy obu organizacji teraz uzna\u0142y, \u017ce nale\u017cy je po\u0142\u0105czy\u0107, przenie\u015b\u0107 ich siedzib\u0119 do Berlina i sprofilowa\u0107 bardziej w kierunku edukacyjnym, bo z biegiem czasu dzia\u0142ania humanitarne odbywaj\u0105 si\u0119 na coraz mniejsz\u0105 skal\u0119. To b\u0119dzie moje pierwsze, g\u0142\u00f3wne zadanie: realizacja po\u0142\u0105czenia obu organizacji i nadanie im wsp\u00f3lnego profilu.<\/p>\n

\"Czarno-bia\u0142a
30 by\u0142ych polskich wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w koncentracyjnych z wizyt\u0105 w Norymberdze na zaproszenie stowarzyszenia Dzie\u0142o Maksymiliana Kolbego, 1995 r. \u00a9 IMAGO \/ United Archives<\/figcaption><\/figure>\n

Wspomnia\u0142 Pan, \u017ce Fundacja stara si\u0119 nie\u015b\u0107 do\u015bwiadczenie pojednania polsko-niemieckiego. Z pewno\u015bci\u0105 jest co pokazywa\u0107 innym, ale czy jest to przekaz uniwersalny?<\/strong><\/p>\n

Jest co pokazywa\u0107, ale trzeba to robi\u0107 z du\u017c\u0105 pokor\u0105 i ostro\u017cno\u015bci\u0105. Kiedy przyjrze\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnym procesom pojednania, wida\u0107, \u017ce maj\u0105 one pewne wsp\u00f3lne mianowniki, ale bardzo wiele zale\u017cy od kontekstu kulturowego i religijnego, od specyfiki danej relacji. My\u015bl\u0119, \u017ce Polacy i Niemcy nie powinni pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0119du i nie\u015b\u0107 teraz innym kaganka o\u015bwiaty.<\/p>\n

Fundacja Kolbego rozumie swoje zadanie podobnie jak Fundacja \u201eKrzy\u017cowa\u201d<\/a>, kt\u00f3ra realizuje por\u00f3wnywalne projekty: tworzymy przestrze\u0144 do spotkania i dialogu, a to, jak ludzie t\u0119 przestrze\u0144 wype\u0142ni\u0105, jest ju\u017c ich decyzj\u0105. Za ka\u017cdym razem wygl\u0105da to troch\u0119 inaczej.<\/p>\n

W Krzy\u017cowej realizowany jest z polskim i niemieckim MSZ projekt dla m\u0142odych lider\u00f3w z kraj\u00f3w ba\u0142ka\u0144skich. Pokazuje on r\u00f3\u017cne przyk\u0142ady tego, jak Polacy i Niemcy poradzili sobie z wrogo\u015bci\u0105, jak na przyk\u0142ad radz\u0105 sobie z niemieckim dziedzictwem kulturowym \u2013 z tym, \u017ce Dolny \u015al\u0105sk i Krzy\u017cowa s\u0105 dzi\u015b polskie, a kiedy\u015b by\u0142y niemieckie. To mo\u017ce by\u0107 jak\u0105\u015b inspiracj\u0105, ale trzeba uwa\u017ca\u0107, \u017ceby nie m\u00f3wi\u0107 naszym go\u015bciom: \u201eA teraz zr\u00f3bcie podobnie\u201d.<\/p>\n

\"Na
M\u0142odzi uczestnicy projektu w Krzy\u017cowej. \u00a9 Fundacja \u201eKrzy\u017cowa\u201d dla Porozumienia Europejskiego<\/figcaption><\/figure>\n

Od lat zajmuje si\u0119 Pan, tak\u017ce naukowo, polsko-niemieckim pojednaniem. Czy to proces, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c trwa? Czy mo\u017ce ju\u017c zamkni\u0119ty rozdzia\u0142 i teraz powinni\u015bmy raczej m\u00f3wi\u0107 o zarz\u0105dzaniu s\u0105siedztwem?<\/strong><\/p>\n

Wok\u00f3\u0142 tego pytania toczy si\u0119 debata w\u015br\u00f3d ekspert\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich jest zdania, \u017ce nale\u017cy przesta\u0107 m\u00f3wi\u0107 o pojednaniu \u2013 przecie\u017c ju\u017c w latach 90. mieli\u015bmy debat\u0119 o kiczu pojednania. B\u0119d\u0105 chcieli opisywa\u0107 relacje polsko-niemieckie za pomoc\u0105 normalnych, nieuduchowionych poj\u0119\u0107: s\u0105siedztwa<\/a>, normalizacji, budowania dobrych relacji. My\u015bl\u0119, \u017ce to jest w porz\u0105dku.<\/p>\n

Ja jednak ch\u0119tnie pozostaj\u0119 przy poj\u0119ciu pojednania. Wydaje mi si\u0119, \u017ce to, co wydarzy\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy Polakami a Niemcami \u2013 my\u015bl\u0119 nie tylko o II wojnie \u015bwiatowej, ale te\u017c o ca\u0142ej d\u0142ugiej historii wrogo\u015bci \u2013 zmieni\u0142o to\u017csamo\u015b\u0107 jednych i drugich. Przezwyci\u0119\u017cenie tego wymaga\u0142o bardzo d\u0142ugiego i g\u0142\u0119bokiego procesu i mam wra\u017cenie, \u017ce on jeszcze si\u0119 nie zako\u0144czy\u0142. Widzimy przecie\u017c, jak wielk\u0105 rol\u0119 w naszych relacjach odgrywaj\u0105 historia, poczucie krzywdy, niesprawiedliwo\u015bci. Widzimy te\u017c, jak \u0142atwo budowa\u0107 resentymenty, obawy i l\u0119ki, jak \u0142atwo na powr\u00f3t wzbudza\u0107 wrogo\u015b\u0107, jak \u0142atwo od\u017cywaj\u0105 stereotypy. Dlatego, moim zdaniem, po takiej historii, cho\u0107 min\u0119\u0142y dziesi\u0119ciolecia, warto patrze\u0107 na te relacje w kategoriach g\u0142\u0119bszych ni\u017c tylko dobros\u0105siedzkie.<\/p>\n

Przypomnijmy najwa\u017cniejsze etapy tego procesu pojednania. Jak przebiega\u0142 i gdzie jeste\u015bmy w tej chwili?<\/strong><\/p>\n

Pierwszy etap to nie\u015bmia\u0142e, najcz\u0119\u015bciej oddolne inicjatywy, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do wydarze\u0144 roku 1965. Wtedy kierownictwa Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u2013 ewangelickiego w Niemczech oraz rzymskokatolickiego w Polsce i w Niemczech \u2013 przej\u0119\u0142y inicjatyw\u0119, wykonuj\u0105c znacz\u0105ce gesty pojednania: s\u0142ynn\u0105 \u201eOstdenkschrift\u201d i \u201eOr\u0119dzie biskup\u00f3w polskich do biskup\u00f3w niemieckich\u201d.<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej, mniej wi\u0119cej od po\u0142owy lat 60. do ko\u0144ca lat 70., trwa\u0142 etap budowania relacji. Pojawia\u0142o si\u0119 coraz wi\u0119cej inicjatyw, ale nie osi\u0105gn\u0119\u0142y one jeszcze masy krytycznej, kt\u00f3ra spowodowa\u0142aby dog\u0142\u0119bn\u0105 zmian\u0119.<\/p>\n

Momentem prze\u0142omowym by\u0142y niew\u0105tpliwie wydarzenia prze\u0142omu lat 70. i 80.: Wyb\u00f3r Jana Paw\u0142a II, Solidarno\u015b\u0107, stan wojenny i masowa pomoc humanitarna z Niemiec. Niemcy pokazali, \u017ce potrafi\u0105 by\u0107 dla Polak\u00f3w dobrymi s\u0105siadami i to do\u015bwiadczenie odmieni\u0142o ich wizerunek w oczach bardzo wielu Polak\u00f3w, beneficjent\u00f3w tego wsparcia.<\/p>\n

Kolejnym kamieniem milowym by\u0142 rok 1989. Prze\u0142om polityczny, upadek komunizmu, nieco p\u00f3\u017aniej zjednoczenie Niemiec, to by\u0142y fundamentalne zmiany, kt\u00f3re stworzy\u0142y zupe\u0142nie nowe ramy dla wzajemnych relacji. Msza w Krzy\u017cowej symbolicznie pokaza\u0142a, \u017ce dzie\u0142o pojednania podj\u0119\u0142y teraz rz\u0105dy i \u017ce zosta\u0142o ono zinstytucjonalizowane. Powsta\u0142y takie organizacje, jak Polsko-Niemiecka Wsp\u00f3\u0142praca M\u0142odzie\u017cy, Fundacja Wsp\u00f3\u0142pracy Polsko-Niemieckiej, a oddolnie ca\u0142y szereg inicjatyw, na przyk\u0142ad Fundacja \u201eKrzy\u017cowa\u201d. Jednocze\u015bnie mam wra\u017cenie, \u017ce proces pojednania straci\u0142 wtedy impet, bo ludzie, kt\u00f3rzy go dot\u0105d kszta\u0142towali, uznali, \u017ce zadanie zosta\u0142o wykonane i zaj\u0119li si\u0119 innymi sprawami.<\/p>\n

\"M\u0119\u017cczyzna
Od pa\u017adziernika 2026 r. Robert \u017burek jest dyrektorem zarz\u0105dzaj\u0105cym w stowarzyszeniu Dzie\u0142o Maksymiliana Kolbego oraz w Fundacji im. Maksymiliana Kolbego. \u00a9 Fundacja \u201eKrzy\u017cowa\u201d dla Porozumienia Europejskiego<\/figcaption><\/figure>\n

Wida\u0107 jednak, \u017ce pewne trudne, niedoprowadzone do ko\u0144ca tematy powracaj\u0105.<\/strong><\/p>\n

Prze\u017cywali\u015bmy to wielokrotnie \u2013 kiedy pojawia\u0142a si\u0119 Erika Steinbach, kiedy pojawia\u0142a si\u0119 niezrozumia\u0142a z polskiego punktu widzenia polityka Niemiec wobec Rosji. Polskiej krytyce bardzo mocno towarzyszy\u0142y wtedy argumenty historyczne. Od kilku lat mamy te\u017c sp\u00f3r o reparacje, o odszkodowania czy wsparcie dla ofiar II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

Gdzie jeste\u015bmy teraz? W miejscu, w kt\u00f3rym znowu trzeba powa\u017cniej my\u015ble\u0107 o wielowymiarowym wysi\u0142ku na rzecz poprawy relacji polsko-niemieckich: wysi\u0142ku rz\u0105d\u00f3w, samorz\u0105d\u00f3w, miast partnerskich, ale te\u017c ca\u0142ej infrastruktury obywatelskiej, kt\u00f3ra dba o te relacje.<\/p>\n

Dlaczego?<\/strong><\/p>\n

\u017byjemy w czasach kryzysu liberalnej demokracji i kwestionowania warto\u015bci ponadnarodowej wsp\u00f3\u0142pracy, solidarno\u015bci i jedno\u015bci europejskiej. Te warto\u015bci s\u0105 podwa\u017cane przez partie, nazwijmy je populistycznymi, kt\u00f3re propaguj\u0105 kontrwarto\u015bci: narodowy egoizm, nieufno\u015b\u0107 wobec innych, egoistyczne forsowanie w\u0142asnych interes\u00f3w. Obawiam si\u0119, \u017ce ten proces dotyka r\u00f3wnie\u017c relacji polsko-niemieckich.<\/p>\n

A poniewa\u017c pewnych kwestii \u2013 w\u0142a\u015bnie historycznych \u2013 nie uda\u0142o nam si\u0119 w pe\u0142ni za\u0142atwi\u0107, poniewa\u017c pojednanie nie dokona\u0142o si\u0119 tak, \u017ceby\u015bmy mogli zamkn\u0105\u0107 t\u0119 ksi\u0119g\u0119, \u0142atwo jest pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 tymi tematami do budowania polaryzacji i wrogo\u015bci.<\/p>\n

To mo\u017ce mie\u0107 bardzo niebezpieczne skutki dla obu kraj\u00f3w. Historia pokaza\u0142a, jak tragiczne owoce przynosi\u0142a Polakom wrogo\u015b\u0107 ze strony ich zachodnich s\u0105siad\u00f3w. I \u017ce w ko\u0144cu obraca\u0142a si\u0119 ona przeciw samym Niemcom. Nie wolno dopu\u015bci\u0107 do kolejnej ods\u0142ony tego historycznego dramatu. Dlatego potrzebna jest kontrofensywa: budowanie przestrzeni dialogu, spotkania, wsp\u00f3\u0142pracy, solidarno\u015bci.<\/p>\n

Nazwa\u0142bym to r\u00f3wnie\u017c pojednaniem, ale nie upieram si\u0119 przy tym terminie. Wa\u017cne, \u017ceby Polacy i Niemcy poczuli wsp\u00f3lnot\u0119 i chcieli mierzy\u0107 si\u0119 z wyzwaniami tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci razem, a nie przeciwko sobie.<\/p>\n

Wspomnia\u0142 Pan, \u017ce w procesie pojednania nie wszystko zosta\u0142o wyja\u015bnione i \u017ce teraz odbija si\u0119 to czkawk\u0105. O czym konkretnie m\u00f3wimy?<\/strong><\/p>\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce po stronie polskiej wci\u0105\u017c istniej\u0105 dwa zarzuty wobec strony niemieckiej.<\/p>\n

Pierwszy dotyczy \u015bwiadomo\u015bci historycznej niemieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 \u015bwiadomo\u015bci tego, jak wielk\u0105 krzywd\u0119 Niemcy wyrz\u0105dzili Polakom. Mam tu na my\u015bli g\u0142\u00f3wnie lata okupacji hitlerowskiej, ale nie tylko. To, co profesor Klaus Zernack okre\u015bla\u0142 jako negative Polenpolitik<\/em>, ma d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119 i wi\u0105\u017ce si\u0119 z bardzo negatywnym, wr\u0119cz rasistowskim stereotypem Polak\u00f3w, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c pokutuje w spo\u0142ecze\u0144stwie niemieckim.<\/p>\n

Ten stereotyp s\u0142abnie, ale jest tu jeszcze lekcja do odrobienia: obecno\u015b\u0107 tych temat\u00f3w w podr\u0119cznikach szkolnych, w przestrzeni publicznej, w debacie politycznej. Mamy cho\u0107by spraw\u0119 pomnika polskich ofiar w Berlinie, kt\u00f3ra ci\u0105gnie si\u0119 ju\u017c strasznie d\u0142ugo.<\/p>\n

\"G\u0142az
\u201eSprawa pomnika polskich ofiar w Berlinie ci\u0105gnie si\u0119 ju\u017c strasznie d\u0142ugo\u201d. \u00a9 IMAGO \/ CTK Photo<\/figcaption><\/figure>\n

Drugi temat to \u2013 niezwykle trudna \u2013 kwestia zado\u015b\u0107uczynienia<\/a>. Problem polega na tym, \u017ce po jednej stronie s\u0105 argumenty prawne, do kt\u00f3rych odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 niemieckie w\u0142adze, i pewnie racja jest po ich stronie. Ale jest jeszcze wymiar moralny: poczucie krzywdy i niesprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3re ewidentnie istnieje po stronie polskiej i z kt\u00f3rym trzeba co\u015b zrobi\u0107, bo b\u0119dzie zatruwa\u0107 relacje polsko-niemieckie. A sytuacja, w kt\u00f3rej rz\u0105d niemiecki zamiast wesprze\u0107 odchodz\u0105ce ofiary, zwleka i czeka, a\u017c wymr\u0105, to katastrofalny sygna\u0142. B\u0119dzie si\u0119 nam odbija\u0142 czkawk\u0105 przez lata, je\u015bli nie dziesi\u0119ciolecia.<\/p>\n

Polacy cz\u0119sto wskazuj\u0105 na to, \u017ce Niemcy maj\u0105 du\u017ce braki w wiedzy na temat skali terroru podczas niemieckiej okupacji Polski i \u017ce brakuje im \u015bwiadomo\u015bci, jak bardzo przez dziesi\u0119ciolecia rozpowszechniony by\u0142 ten negatywny obraz Polski. Odnosz\u0119 jednak wra\u017cenie, \u017ce kiedy Niemcy patrz\u0105 na proces pojednania, dominuje uczucie, \u017ce to oni ponie\u015bli wi\u0119ksz\u0105 ofiar\u0119 \u2013 cho\u0107by oddaj\u0105c ziemie i maj\u0105tki na wschodzie, czy do\u015bwiadczaj\u0105c brutalno\u015bci wyp\u0119dze\u0144. Polacy i Niemcy widz\u0105 ten okres zupe\u0142nie inaczej?<\/strong><\/p>\n

Tak by\u0142o na pewno w pierwszych dziesi\u0119cioleciach po II wojnie \u015bwiatowej<\/a>. Dzisiaj nie ma ju\u017c tak ra\u017c\u0105cych rozbie\u017cno\u015bci w postrzeganiu wsp\u00f3lnej historii.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, po stronie niemieckiej istnieje poczucie krzywdy i straty, a po stronie polskiej jest na pewno zbyt ma\u0142o \u015bwiadomo\u015bci i wra\u017cliwo\u015bci na cierpienie ludno\u015bci niemieckiej. My\u015bl\u0119, \u017ce w latach 90. by\u0142o jej po polskiej stronie wi\u0119cej. Potem pojawi\u0142a si\u0119 Erika Steinbach i spowodowa\u0142a niestety utwardzenie polskiego stanowiska.<\/p>\n

Wydaje mi si\u0119 jednak, \u017ce to dwie r\u00f3\u017cne kategorie. Pierwsza to skutki zbrodniczej wojny i okupacji, za kt\u00f3re po prostu trzeba zap\u0142aci\u0107 \u2013 r\u00f3wnie\u017c moralnie. O tym tu m\u00f3wimy: o pewnym ge\u015bcie bardziej moralnym ni\u017c realnym, bo przecie\u017c kwoty, jakie ewentualnie wyasygnuje strona niemiecka, w \u017cadnym stopniu nie b\u0119d\u0105 adekwatne do cierpie\u0144 ofiar.<\/p>\n

Czym innym jest utrata terytori\u00f3w w nast\u0119pstwie wcze\u015bniejszych zbrodniczych dzia\u0142a\u0144. Trudno tu m\u00f3wi\u0107 o jakiej\u015b ofierze z\u0142o\u017conej Polsce. To by\u0142y decyzje geopolityczne Wielkiej Tr\u00f3jki, a Polska by\u0142a zar\u00f3wno ich beneficjentem, jak i ofiar\u0105 \u2013 straci\u0142a po\u0142ow\u0119 terytorium na wschodzie.<\/p>\n

Ta sprawa pokazuje natomiast dwa problemy. Pierwszy: jak bardzo potrzebny jest ci\u0105g\u0142y dialog, rozmowa, wzajemne przybli\u017canie stanowisk.<\/p>\n

Drugi to ryzyko, \u017ce temat utraconych ziem wr\u00f3ci do debat politycznych i spo\u0142ecznych. Widz\u0119, \u017ce w narracji AfD<\/a> ju\u017c si\u0119 pojawia, na razie do\u015b\u0107 nie\u015bmia\u0142o. Obawiam si\u0119 jednak, \u017ce mo\u017ce powr\u00f3ci\u0107 na powa\u017cnie i znowu obudzimy si\u0119 w latach 60., kiedy wystawiali\u015bmy sobie nawzajem rachunki.<\/p>\n

Rozmawia\u0142 Wojciech Szyma\u0144ski\u00a0<\/em><\/p>\n

Dr hab. Robert \u017burek jest absolwentem historii i teologii katolickiej na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie. By\u0142 stypendyst\u0105 naukowym Niemieckiego Instytutu Historycznego w Warszawie (2003\u20132005), a nast\u0119pnie pracownikiem naukowym i wicedyrektorem Centrum Bada\u0144 Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie (2006\u20132012). W latach 2013\u20132016 by\u0142 dyrektorem wroc\u0142awskiego oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Od 2018 do 2026 r. by\u0142 dyrektorem zarz\u0105dzaj\u0105cym Fundacji \u201eKrzy\u017cowa\u201d dla Porozumienia Europejskiego. 16 pa\u017adziernika 2026 r. obj\u0105\u0142 stanowisko dyrektora zarz\u0105dzaj\u0105cego w stowarzyszeniu Dzie\u0142o Maksymiliana Kolbego oraz Fundacji im. Maksymiliana Kolbego.\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po 10 latach pracy w Fundacji \u201eKrzy\u017cowa\u201d dla Porozumienia Europejskiego przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 Pan do Fundacji im. Maksymiliana Kolbego. Prosz\u0119 opowiedzie\u0107 wi\u0119cej o tej instytucji. Robert \u017burek: Najpierw doprecyzuj\u0119: pracuj\u0119 teraz zar\u00f3wno w Fundacji im. Maksymiliana Kolbego, jak i w stowarzyszeniu Dzie\u0142o im. Maksymiliana Kolbego. To dwie organizacje. Starsza z nich, Dzie\u0142o, istnieje od lat 70. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4045,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[61,70],"tags":[],"themen":[],"ppma_author":[99],"class_list":["post-4048","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polska-i-niemcy","category-top-thema"],"featured_image_src":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii-1024x686.jpg","blog_images":{"medium":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii-300x201.jpg","large":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii-1024x686.jpg"},"acf":[],"ams_acf":[{"key":"video_link","label":"Video Link","value":""},{"key":"teaser","label":"Zajawka","value":"Polsce i Niemcom nie uda\u0142o si\u0119 w pe\u0142ni za\u0142atwi\u0107 niekt\u00f3rych spraw historycznych, przez co \u0142atwo jest je wykorzysta\u0107 do budowania polaryzacji i wrogo\u015bci \u2013 m\u00f3wi historyk Robert \u017burek. "}],"yoast_head":"\nNadal pojednanie czy ju\u017c zwyk\u0142e s\u0105siedztwo? | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Polska i Niemcy wci\u0105\u017c nie wyja\u015bni\u0142y wszystkich kwestii historycznych. To u\u0142atwia podsycanie wrogo\u015bci \u2013 m\u00f3wi historyk Robert \u017burek.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nadal pojednanie czy ju\u017c zwyk\u0142e s\u0105siedztwo? | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Polska i Niemcy wci\u0105\u017c nie wyja\u015bni\u0142y wszystkich kwestii historycznych. To u\u0142atwia podsycanie wrogo\u015bci \u2013 m\u00f3wi historyk Robert \u017burek.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-22T15:41:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-22T16:36:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1715\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Wojciech Szyma\u0144ski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Wojciech Szyma\u0144ski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad\"},\"headline\":\"Nadal pojednanie czy ju\u017c zwyk\u0142e s\u0105siedztwo?\",\"datePublished\":\"2026-10-22T15:41:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-22T16:36:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/\"},\"wordCount\":2074,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii.jpg\",\"articleSection\":[\"Polska i Niemcy\",\"Top Thema\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/\",\"name\":\"Nadal pojednanie czy ju\u017c zwyk\u0142e s\u0105siedztwo? | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii.jpg\",\"datePublished\":\"2026-10-22T15:41:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-22T16:36:09+00:00\",\"description\":\"Polska i Niemcy wci\u0105\u017c nie wyja\u015bni\u0142y wszystkich kwestii historycznych. To u\u0142atwia podsycanie wrogo\u015bci \u2013 m\u00f3wi historyk Robert \u017burek.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1715,\"caption\":\"Helmut Kohl und Tadeusz Mazowiecki Bundeskanzler Helmut Kohl und Premier Tadeusz Mazowiecki bei eine Messe unter freiem Himmel in Kreisau., Copyright: UnitedxArchivesxSvenxSimon Nur redaktionelle Nutzung. Editorial usage only. UnitedArchivesIMS_3325181F EDITORIAL USE ONLY\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nadal pojednanie czy ju\u017c zwyk\u0142e s\u0105siedztwo?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/\",\"name\":\"Dialogonline.net\",\"description\":\"DIALOG online ist eine kostenlose Plattform f\u00fcr deutsch-polnischen Austausch, Politik & Kultur. Die digitale Fortsetzung des Magazins DIALOG.\u00a0\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Polen & Deutschland Magazin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"Dialogonline.net\",\"alternateName\":\"Polen & Deutschland Magazin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Logo-ERweitert_zweisprachig_polnisch_Web.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Logo-ERweitert_zweisprachig_polnisch_Web.png\",\"width\":2560,\"height\":831,\"caption\":\"Dialogonline.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/people\\\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\\\/100067489932059\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/dialog.online.de.pl?igsh=MTIxbm9pdzk2Nml1dw==&utm_source=qr\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad\",\"name\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g05fb4a6885d914334f4763830807aacd\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Wojciech Szyma\u0144ski\"},\"description\":\"Journalist mit Schwerpunkt auf deutsch-polnischen Themen. Ehemaliger Redakteur und Berlin-Korrespondent der polnischen Redaktion der Deutschen Welle sowie Deutschland-Korrespondent des Polnischen Rundfunks. Seit Mai 2026 Chefredakteur von DIALOG online. Profil auf LinkedIn Profil auf Facebook\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dialogonline.net\\\/pl\\\/author\\\/w-szymanski\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nadal pojednanie czy ju\u017c zwyk\u0142e s\u0105siedztwo? | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","description":"Polska i Niemcy wci\u0105\u017c nie wyja\u015bni\u0142y wszystkich kwestii historycznych. To u\u0142atwia podsycanie wrogo\u015bci \u2013 m\u00f3wi historyk Robert \u017burek.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Nadal pojednanie czy ju\u017c zwyk\u0142e s\u0105siedztwo? | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","og_description":"Polska i Niemcy wci\u0105\u017c nie wyja\u015bni\u0142y wszystkich kwestii historycznych. To u\u0142atwia podsycanie wrogo\u015bci \u2013 m\u00f3wi historyk Robert \u017burek.","og_url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/","og_site_name":"DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/","article_published_time":"2026-10-22T15:41:19+00:00","article_modified_time":"2026-10-22T16:36:09+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1715,"url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Wojciech Szyma\u0144ski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Wojciech Szyma\u0144ski","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/"},"author":{"name":"Wojciech Szyma\u0144ski","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#\/schema\/person\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad"},"headline":"Nadal pojednanie czy ju\u017c zwyk\u0142e s\u0105siedztwo?","datePublished":"2026-10-22T15:41:19+00:00","dateModified":"2026-10-22T16:36:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/"},"wordCount":2074,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii.jpg","articleSection":["Polska i Niemcy","Top Thema"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/","name":"Nadal pojednanie czy ju\u017c zwyk\u0142e s\u0105siedztwo? | DIALOG online \u25ba Deutsch-Polnisches Magazin","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii.jpg","datePublished":"2026-10-22T15:41:19+00:00","dateModified":"2026-10-22T16:36:09+00:00","description":"Polska i Niemcy wci\u0105\u017c nie wyja\u015bni\u0142y wszystkich kwestii historycznych. To u\u0142atwia podsycanie wrogo\u015bci \u2013 m\u00f3wi historyk Robert \u017burek.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/#primaryimage","url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii.jpg","contentUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kohl-Mazowiecki-bez-linii.jpg","width":2560,"height":1715,"caption":"Helmut Kohl und Tadeusz Mazowiecki Bundeskanzler Helmut Kohl und Premier Tadeusz Mazowiecki bei eine Messe unter freiem Himmel in Kreisau., Copyright: UnitedxArchivesxSvenxSimon Nur redaktionelle Nutzung. Editorial usage only. UnitedArchivesIMS_3325181F EDITORIAL USE ONLY"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/2026\/10\/22\/nadal-pojednanie-czy-juz-zwykle-sasiedztwo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nadal pojednanie czy ju\u017c zwyk\u0142e s\u0105siedztwo?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#website","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/","name":"Dialogonline.net","description":"DIALOG online ist eine kostenlose Plattform f\u00fcr deutsch-polnischen Austausch, Politik & Kultur. Die digitale Fortsetzung des Magazins DIALOG.\u00a0","publisher":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#organization"},"alternateName":"Polen & Deutschland Magazin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#organization","name":"Dialogonline.net","alternateName":"Polen & Deutschland Magazin","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Logo-ERweitert_zweisprachig_polnisch_Web.png","contentUrl":"https:\/\/dialogonline.net\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Logo-ERweitert_zweisprachig_polnisch_Web.png","width":2560,"height":831,"caption":"Dialogonline.net"},"image":{"@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/people\/Dialog-Deutsch-Polnisches-Magazin\/100067489932059\/","https:\/\/www.instagram.com\/dialog.online.de.pl?igsh=MTIxbm9pdzk2Nml1dw==&utm_source=qr"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/#\/schema\/person\/8dbdb3c397ee81c79f2fb6d10911a5ad","name":"Wojciech Szyma\u0144ski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g05fb4a6885d914334f4763830807aacd","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ea3d195153a16a2c9652704f08c4386ff4a09769308e7b282d7195401a32757?s=96&d=mm&r=g","caption":"Wojciech Szyma\u0144ski"},"description":"Journalist mit Schwerpunkt auf deutsch-polnischen Themen. Ehemaliger Redakteur und Berlin-Korrespondent der polnischen Redaktion der Deutschen Welle sowie Deutschland-Korrespondent des Polnischen Rundfunks. Seit Mai 2026 Chefredakteur von DIALOG online. Profil auf LinkedIn Profil auf Facebook","url":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/author\/w-szymanski\/"}]}},"authors":[{"term_id":99,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"wojciech-szymanski","display_name":"Wojciech Szyma\u0144ski","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","first_name":"","last_name":"","user_url":"","job_title":"Redaktor naczelny","description":"Dziennikarz specjalizuj\u0105cy si\u0119 w tematyce polsko-niemieckiej. W przesz\u0142o\u015bci korespondent redakcji polskiej Deutsche Welle w Berlinie, a tak\u017ce korespondent Polskiego Radia w Niemczech. Od maja 2026 redaktor naczelny portalu Dialog online. \n\nProfil <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/wojciech-szymanski-berlin\/\">LinkedIn<\/a>\n\nProfil <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/wojtek.szymanski.71\/\">Facebook<\/a>"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4048"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4048\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4080,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4048\/revisions\/4080"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4048"},{"taxonomy":"themen","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/themen?post=4048"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/dialogonline.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}