Poniżej publikujemy treść listu otwartego, zainicjowanego przez Federalny Związek Towarzystw Niemiecko-Polskich oraz Kuratorium tej organizacji. List z datą 24 października 2026 został przekazany do ministerstwa spraw zagranicznych w Berlinie.
Szanowny Panie Kanclerzu,
Szanowny Panie Ministrze Finansów,
Szanowny Panie Ministrze Spraw Zagranicznych,
obecnie żyje jeszcze być może do 50 000 polskich ofiar niemieckiej wojny eksterminacyjnej i niemieckiej okupacji z lat 1939–1945. Każdego dnia umierają kolejni z tych bardzo sędziwych ocalałych. W lipcu 2024 roku ówczesny rząd Niemiec i rząd polski były już dość bliskie porozumienia w kwestii „gestu humanitarnego” Niemiec wobec wciąż żyjących ofiar niemieckiej wojny eksterminacyjnej i niemieckiej okupacji w Polsce. To, że obecny rząd Niemiec w swoim projekcie budżetu na 2027 rok nie przewidział żadnych środków na taki „gest humanitarnz”, jest dla nas gorzkim rozczarowaniem. Wobec naglącego czasu niemiecko-polska „Grupa Kopernika” już w ubiegłym roku całkowicie słusznie określiła brak „gestu humanitarnego” jako niezrozumiały i obciążający dla dwustronnych stosunków między Niemcami a Polską.
Szanowny Panie Kanclerzu,
czas, aby sprostać odpowiedzialności wobec ostatnich wciąż żyjących ofiar niemieckiej wojny eksterminacyjnej i niemieckiej okupacji w Polsce, jest teraz.
Każde dalsze opóźnianie „gestu humanitarnego” uważamy za nie do przyjęcia. Dlatego wzywamy rząd Niemiec, a w szczególności Pana jako kanclerza, aby jeszcze przed uchwaleniem budżetu na 2027 rok zapewnić dostępność wystarczających środków finansowych, tak by w duchu „gestu humanitarnego” można było rozpocząć wypłatę odpowiednich środków ostatnim ocalałym.
Realizację należy powierzyć Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie” w Warszawie. Dysponuje ona niezbędnym doświadczeniem oraz informacjami o osobach poszkodowanych. Potrzebne środki należałoby w razie konieczności zapewnić w ramach budżetu uzupełniającego.
Ale to teraz na Niemczech spoczywa odpowiedzialność za to, by szybko zmniejszającej się grupie bardzo sędziwych ludzi w Polsce, którzy z rąk Niemiec musieli tak niezmiernie cierpieć, umożliwić „gestem humanitarnym” godną jesień życia. Taki „gest humanitarny” byłby bowiem nie tylko wyrazem uznania cierpienia, lecz także otworzyłby perspektywę na kształtowanie stosunków niemiecko-polskich zorientowanych na przyszłość.
Z wyrazami szacunku
Sygnatariuszki i sygnatariusze
- Harm Adam – przewodniczący Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Getyndze
- Anita Baranowska-Koch – przewodnicząca Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Berlinie
- Krzysztof Blau – przewodniczący Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Saksonii-Anhalt
- Joachim Bleicker – członek zarządu Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Berlinie
- Emanuela Danielewicz – przewodnicząca Towarzystwa Niemiecko-Polskiego Bochum NRW; Kosmopolen
- Klaus-Dieter Feindt – przewodniczący Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Tostedt
- Theophil Gallo – przewodniczący Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Kraju Saary
- Małgorzata Gemen – członkini Kuratorium Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich
- Karoline Gil – wiceprzewodnicząca Kuratorium Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich
- Thomas Guddat – wiceprezes Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Saksonii
- Dieter Hackmann – członek Kuratorium Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich; przewodniczący stowarzyszenia Weimarer Dreieck (Trójkąt Weimarski)
- Klaudia Hanisch – współprzewodnicząca Towarzystw Niemiecko-Polskich w Dolnej Saksonii
- dr Carsten Herzberg – za Towarzystwo Niemiecko-Polskie w Brandenburgii, w imieniu zarządu
- Wolfgang Howald – były wieloletni prezes Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Saksonii
- Peter A. Kokociński – wiceprzewodniczący Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich; pierwszy przewodniczący Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Kilonii
- Simona Koß – przewodnicząca Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich
- Viola Krizak – przewodnicząca Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Hamburgu
- Anita Lisowska – druga przewodnicząca Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Lüdinghausen (podpisuje osobiście, nie w imieniu Towarzystwa)
- dr Franz Markus Löw – członek zarządu Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Berlinie
- Markus Meckel, były minister spraw zagranicznych, były przewodniczący Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich
- Florian Meer – członek zarządu Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Berlinie
- Heinz Möller – przewodniczący Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Verden
- Katarina Niewiedzial – pełnomocniczka Kraju Związkowego Berlin ds. Polonii; członkini Kuratorium Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich
- Dietmar Nietan – przewodniczący Kuratorium Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich
- Ambasador w stanie spoczynku Rolf Nikel – wiceprezes Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich (Deutsches Polen-Institut); członek Kuratorium Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich
- Cornelius Ochmann – członek zarządu pełniący funkcję dyrektora zarządzającego Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej; członek Kuratorium Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich
- Cornelia Pieper – była minister stanu; członkini Kuratorium Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich
- Walter Plachetta – przewodniczący Towarzystwa Niemiecko-Polskiego we Frankonii, Norymberga
- dr Markus Reichel, poseł do Bundestagu – członek Kuratorium Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich
- Elisabeth Rosner – przewodnicząca Towarzystwa Niemiecko-Polskiego Region Szlezwik
- Manuel Sarrazin – prezes Towarzystwa Europy Południowo-Wschodniej (Südosteuropa-Gesellschaft); członek Kuratorium Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich;
- Były poseł do Bundestagu Axel Schäfer – były członek Niemieckiego Bundestagu i Parlamentu Europejskiego; były sekretarz generalny
- Saskia Schneider-Sturmfels – przewodnicząca Koła Przyjaciół Frankfurt/Kraków – Towarzystwa Niemiecko-Polskiego we Frankfurcie nad Menem
- Jerzy Sobolewski – wiceprzewodniczący Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Meklemburgii-Pomorzu Przednim
- Gregor Suchy – drugi przewodniczący Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Bielefeld
- Gustav Wehner – współprzewodniczący Towarzystw Niemiecko-Polskich w Dolnej Saksonii
- Katarzyna Weichert – przewodnicząca Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Bremie, w imieniu zarządu
- Katarzyna Werth – członkini Kuratorium Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich
- Michael Zimmermann – wiceprezes Towarzystwa Niemiecko-Polskiego w Saksonii
- Klaus Ziemer – w imieniu zarządu Inicjatywy Partnerstwo z Polską (Initiative Partnerschaft mit Polen), Heidelberg
Organizacje sygnatariusze
- Towarzystwo Niemiecko-Polskie Bochum NRW – podpisane w imieniu Towarzystwa
- Towarzystwo Niemiecko-Polskie w Meklemburgii-Pomorzu Przednim – podpisane przez zarząd w imieniu Towarzystwa
