Projekt jest inicjowany i realizowany przez Uniwersytet Europejski Viadrina (Frankfurt nad Odrą) oraz Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (Poznań) przy wsparciu Polsko-Niemieckiej Fundacji Naukowej (DSWP) (w latach 2026–2028). Kierowniczka projektu, dr Susann Worschech, pełni jednocześnie funkcję koordynatorki naukowej konsorcjum kompetencyjnego ds. interdyscyplinarnych studiów nad Ukrainą. Celem tego dwuletniego projektu jest zbadanie, w jaki sposób trwająca od 2022 r. wojna Rosji przeciwko Ukrainie wpłynęła na paradyplomację i „miejską politykę zagraniczną” w Niemczech, Polsce i na Ukrainie. Przedmiotem analizy są skutki tych wydarzeń dla ram polityki zagranicznej i współpracy, dla konfliktów wewnątrzpaństwowych i międzypaństwowych, a także dla procesów integracji europejskiej. Projekt koncentruje się nie tylko na roli gmin, miast i lokalnego społeczeństwa obywatelskiego jako podmiotów dyplomatycznych, ale także na związanych z tym napięciach społecznych i wyzwaniach europejskich w kontekście coraz bardziej rozdrobnionego krajobrazu geopolitycznego.
Rola miast i gmin w dyplomacji międzynarodowej – tzw. paradyplomacji – znacznie wzrosła w ostatnich dziesięcioleciach. Podczas gdy tradycyjna polityka zagraniczna pozostaje w rękach rządów krajowych, pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę, trwająca od 2022 roku, uwidoczniła aktywny udział miast na arenie międzynarodowej. Ta „epokowa zmiana” doprowadziła w Niemczech, Polsce i na Ukrainie do powstania nowych struktur i nowego rozumienia samorządowej polityki zagranicznej.
Miasta odgrywają dziś ważną rolę w promowaniu stosunków międzynarodowych i dialogu na szczeblu regionalnym. W Niemczech wiele miast zintensyfikowało współpracę ze swoimi partnerami w Polsce i na Ukrainie, organizując pomoc humanitarną i sprzeciwiając się rosyjskiej agresji. Polskie miasta na nowo ukierunkowały swoje stosunki zagraniczne, wspierając ukraińskie gminy. Jednocześnie miasta ukraińskie – znajdujące się w samym centrum konfliktu – przy pomocy partnerów zachodnich starają się zachować równowagę między obroną, odbudową a współpracą międzynarodową. Nowa sytuacja geopolityczna zasadniczo zmieniła paradyplomację we wszystkich trzech krajach. Miasta coraz częściej pełnią rolę mediatorów i budowniczych mostów, podczas gdy konflikty i migracja mają większy wpływ na relacje między miastami niż dotychczas.
Projekt jest finansowany przez Polsko-Niemiecką Fundację na rzecz Nauki od początku 2026 roku przez okres dwóch lat. Przedsięwzięcie zostało wybrane jako jeden z trzech projektów w ramach programu „Epokowa zmiana? Inwazja Rosji na Ukrainę i jej wpływ na Polskę i Niemcy”. O dofinansowanie ubiegało się ponad 30 polsko-niemieckich projektów badawczych.
https://www.kiu.europa-uni.de/en/research/externally-funded-projects/paradiplomacy/index.html
