Panorama

Ukazał się Jahrbuch Polen 2026
o romantyzmie

Nowy rocznik Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich poświęcony jest dziedzictwu polskiego romantyzmu.

Polska i romantyzm to związek, który oddziałuje do dziś. Nowy tom Jahrbuch Polen, wydany przez Niemiecki Instytut Spraw Polskich (DPI) w Darmstadt, przygląda się romantycznemu dziedzictwu kraju w kontekście polityki, społeczeństwa, literatury i sztuki. Romantyzm wciąż bowiem należy do kulturowego DNA Polaków. Kto chce zrozumieć ten kraj, nie może nie sięgnąć po nowy Jahrbuch.

Trudno wskazać inną epokę, która tak trwale ukształtowała polską politykę i społeczeństwo jak romantyzm. „Romantyzm jest dla Polski eliksirem życia” – jak określił to kiedyś menedżer kultury i tłumacz Karl Dedecius. Polacy żyli ze swoimi poetami i słowem – słowo było bowiem jedyną materią, która trzymała naród w jedności. Słowa poety były niczym prawo. A w Krakowie, jak mówił Dedecius, poeci spoczywają obok królów. Obraz, jakiego trudno szukać gdzie indziej.

Bez „romantycznego kodu” polskiej literatury – jak głosi rozpowszechniona teza – trudno rozszyfrować polską historię, a także kulturę, społeczeństwo czy dzisiejszą politykę. Jeszcze do niedawna w „rozsądnej” Europie Zachodniej Polacy uchodzili za niepoprawnych romantyków: ludzi, którzy z wielką emocją stawiali sobie polityczne cele, choć od początku było jasne, że skończą się one fiaskiem. Ta rola ofiary, a właściwie cała „kultura porażki”, oddziałuje do dziś. Mobilizuje, gdy chodzi o własny obraz historii – i ma bezpośrednie konsekwencje dla kultury pamięci i polityki historycznej w Polsce.

Celem najnowszego wydania Jahrbuch Polen jest właśnie przypomnienie tych zależności. Tropi on idee romantyzmu we współczesnym polskim społeczeństwie, porządkuje je i przybliża niemieckiej publiczności.

Rocznik można zamówić m.in. na stronie internetowej wydawnictwa:

Harrassowitz Verlag – The Harrassowitz Publishing House Harrassowitz Verlag

Kolaż pokazuje twarze Mateusza Morawieckiego, Karola Nawrockiego i Jarosława Kaczyńskiego

Kaczyński słabnie. Polska prawica układa się na nowo

Jarosław Kaczyński przez lata rządził prawą stroną polskiej sceny politycznej. Teraz słabnie, a na prawicy zaczyna się walka. Czy patronem całego obozu może zostać prezydent Karol Nawrocki?
Rafał Kalukin
Kolaż przedstawia kobietę otoczoną motywami kojarzonymi z polskością

Polonio – kim jesteś? W poszukiwaniu poczucia przynależności do Polski

Termin „Polonia” zdaje się być jednoznaczny. Lecz im bardziej autorka się do niego zbliża, tym bardziej niejasne staje się, kto do „Polonii” należy – i dlaczego ona sama się w tej definicji nie odnajduje.
Oliwia Hälterlein
Zwiedzający w pomieszczeniu wystawy.

Przeszłość obecna do dziś. Ostgebiete – Ziemie Zachodnie

Wystawa „Ostgebiete / Ziemie Zachodnie” opowiada w sposób spokojny i osobisty historię relacji polsko-niemieckich bez kiczu pojednania.
Felix Ackermann