Po przemianach lat 1989/90 w całej Polsce zaczęły powstawać stowarzyszenia mniejszości niemieckiej. Szybko pojawiła się potrzeba stworzenia wspólnej organizacji, która mogłaby reprezentować ich interesy i koordynować działania.
15 września 1990 roku we Wrocławiu spotkało się 26 przedstawicieli niemieckich towarzystw. Na spotkaniu podjęto decyzję o utworzeniu wspólnej organizacji dachowej. 27 sierpnia 1991 roku zarejestrowano w sądzie Związek Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce (ZNSSK) z siedzibą w Opolu. Od tego czasu ZNSSK stał się centralną organizacją mniejszości niemieckiej w Polsce i angażuje się na rzecz zachowania i promowania języka, kultury oraz tożsamości, a także reprezentowania interesów mniejszości niemieckiej. Jest dziś partnerem do rozmów dla rządu niemieckiego i polskiego w sprawach polityki mniejszościowej oraz koordynuje pracę licznych organizacji członkowskich w całym kraju.
Przewodniczącym związku jest od maja 2022 roku Rafał Bartek, który zastąpił na stanowisku Bernarda Gaidę, kierującego VdG przez dwanaście lat.
Jubileusz ZNSSK stanowi okazję do spojrzenia wstecz na trzy dekady działalności związku, które w istotny sposób ukształtowały mniejszość niemiecką w Polsce – od założenia kilku regionalnych towarzystw po upadku reżimu komunistycznego, aż po dzisiejszą rolę organizacji dachowej z setkami miejsc spotkań w całym kraju.
